Tavşanlarda Hidroflorik Asitle Oluşturulan Korneal Yanıkların İyileşmesinde DMSO ve İndometazinin Etkilerinin Araştırlması


Prof. Dr. SEMİH ALTAN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Zeki Oğurtan

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu çalışmada hidroflorik asitle korneal yanık oluşturulmuş tavşanlarda, antioksidan ve antinflamatuvar etkinliği iyi olarak bilinen Dimetilsülfoksit (DMSO) ile Nonsteroid antiinflamatuvar olan indometazin?in tek başına ve kombine kullanımlarının, korneal iyileşme üzerine olan etkinliklerinin araştırılması amaçlandı. Araştırmada toplam 72 adet erkek Yeni Zelanda tavşanı kullanıldı. Tavşanlar, her bir grupta 18 tavşan olacak şekilde 4 gruba ayrıldı. Gruplar 2, 7 ve 14. günlerde alınacak örnekler dikkate alınarak her birinde 6 tavşan bulunacak şekilde alt gruplara ayrıldı. Genel anesteziye alınan tavşanların sağ gözlerine 0.05 ml % 2?lik hidroflorik asit 60 sn süreyle uygulandıktan sonra gözler 500 ml % 0,9?luk serum fizyolojik ile yıkandı. Tedavi amacıyla D grubuna günde 4 defa 4?er damla % 40?lık DMSO uygulanırken, İ grubuna günde 4 defa 4?er damla % 0,1?lik indometazin uygulandı. Dİ grubuna DMSO ve İndometazin kombine olarak D ve İ gruplarında uygulanan dozlarda uygulanırken K grubuna kontrol amacıyla herhangi bir tedavi uygulanmadı. Klinik muayeneler yanık sonrası 1, 2, 7 ve 14. günlerde yapıldı. Tavşanlar, histopatolojik incelemeler için 2, 7 ve 14 günlük tedavi dönemleri sonunda ötenazi edildi. Tedavi etkinlikleri klinik (korneal saydamlık, konjunktival damar durumu, konjunktivitis, korneal erozyon alanı ve göz içi basıncı) ve histopatolojik olarak (yangısal hücre infiltrasyonu, vaskülarizasyon, stromal kalınlık, reepitelizasyon, prolifere hücre nükleer antijen (PCNA), apoptozis ve indüklenebilir nitrik oksit sentetaz (iNOS)) değerlendirildi. Klinik değerlendirmeler neticesinde D grubu hem 7. günde hem de 14. günde istatistiki olarak en iyi grup olurken, herhangi bir tedavinin uygulanmadığı K grubunun, D grubundan sonra klinik olarak en iyi grup olduğu saptandı. Bu iki grubun aksine İ ve Dİ gruplarında 14. güne doğru klinik belirtilerde azalmalar meydana gelmesine rağmen tam bir iyileşme gözlenmedi. Histopatolojik değerlendirmelere göre ise 14 günlük tedavi sonunda en iyi grubun D grubu olduğu gözlendi. Gruplarda D grubunda 5/6 denekte reepitelizasyon sağlanırken, K grubunda 2/6 denekte reepitelizasyonun sağlandığı buna karşılık, diğer iki grubun ise hiçbir deneğinde reepitelizasyonun tam olarak gerçekleşmediği saptandı. Sonuç olarak % 40?lık dimetilsülfoksitin korneal hidroflorik asit yanığının tedavisinde reepitelizasyonu yeterli düzeyde sağladığı düşünülürken, % 0,1?lik indometazin?in hem tek başına hem de dimetilsülfoksit ile kombine kullanımında yeterli derecede reepitelizasyonu sağlamadığı, var olan yangıyı daha da şiddetlendirdiği kanısına varıldı.