Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dicle Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç Dr Ahmet Kan
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Giriş: Astım çocukluk çağında en sık görülen kronik hastalıklardan biridir.
Siberkondri terimi ise artan sıkıntı veya kaygı ile ilişkili aşırı çevrimiçi sağlık araştırmalarını
vurgulamaktadır. Bu çalışmada, astımlı çocukların ailelerindeki siberkondri düzeyi ile bu
düzeyi etkileyen faktörler incelendi.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda hastanemiz ‘Çocuk Alerji ve İmmünoloji
Polikliniği’nde 14.04.2022-01.01.2023 tarihleri arasında astım tanısı ile takipli olan, yaşları 1-
18 yaş arasında değişmekte olan 60 astım hastası ve ebeveyni dahil edildi. Ayrıca 60 kronik
sağlıklı çocukların ebeveynleri kontrol grubu olarak belirlendi. Her iki grubun ebeveynlerinin
siberkondri düzeyleri ölçüldü ve karşılaştırıldı.
Bulgular: Astım grubunun median yaşı yedi idi. Hastaların %46,6’sı erkekti. Anketi
dolduran ebeveynlerin hasta ve kontrol grubunda yaş ortalaması sırasıyla 35,8±6,05 ve 35±6,1
idi. Anne ve baba eğitim düzeyi, aylık kazanç, aile tipi gibi sosyodemografik faktörler
açısından gruplar arasında anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Hasta grubun katılımcılarının
siberkondri şiddet ölçeği puanına ilişkin ortalama puanının, kontrol grubu katılımcılarının
siberkondri şiddet ölçeği puanına göre istatiksel olarak anlamlı olacak şekilde daha yüksek
olduğu saptandı (p=0,02). Siberkondri şiddeti ile haftalık internete girme sıklığı arasında
düşük-orta derecede anlamlı ilişki saptandı (p=0,009, r=0,35). Ayrıca anne eğitim seviyesi
arasında düşük derecede (p=0,02, r=0,21), baba eğitim seviyesi arasında düşük derecede
(p=0,04, r=0,19) pozitif anlamlı ilişki saptandı. Kronik hastalığa sahip babaların siberkondri
şiddetinin, kronik hastalığı olmayanlara göre daha yüksek olduğu saptandı (p=0,05). Hasta
grubunda siberkondri düzeyini etkileyebilecek diğer faktörler değerlendirildiğinde hekim
önerisi dışında tıbbi tetkik yaptırmak isteyen grupta siberkondri şiddeti daha fazla saptandı. SONUÇ: Siberkondri şiddeti yüksek olan ebeveynler çocuklarının hastalıklarının tanı
ve tedavisi sürecinde daha fazla sıkıntı yaşamaktadırlar. Ebeveynlerin siberkondri şiddetleri
zamanında değerlendirilip belirlenebilirse gerekli psikososyal destek ile kaygı düzeyleri
azaltılabilir. Böylelikle hekime olan güven ve tedavi sürecine uyum arttırılabilir. Bu nedenle
özellikle kronik hastalığı olan, tedavi süresi uzun olan çocukların aileleri için uygulanabilecek
bir ölçekle ailelerin siberkondri düzeyleri belirlenip gerekli psikososyal destek sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Astım, çocuk, internet, siberkondri, ebeveyn