Sadreddin Efendi’nin Hukuk-ı Aile Kararnamesine İlişkin Görüşlerinin Değerlendirilmesi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Hukuku (Yl) (Tezli), Türkiye

Tez Danışmanı: Salim Öğüt

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Osmanlı Devleti, kurulduğu dönemden itibaren İslam'ın koruyuculuğunu üstlenmiş ve bu yolda mücadele etmiş ve geniş bir coğrafyada söz sahibi olmuştur. Dolayısıyla Osmanlı Devleti'nde gerçekleşen hukukla alakalı çalışmalar büyük bir bölgede etkili olmuştur. Osmanlı Devleti'nde Tanzimat'tan sonra başlayan kanunlaştırma hareketlerinden biri 8 Muharrem 1336 (25 Ekim 1917) tarihli Hukuk-u Aile Kararnamesidir. Kararname yaklaşık bir buçuk yıl yürürlükte kalmasına rağmen önemli bir etkiye sahip olmuştur. Çalışmamız, Osmanlı'nın son dönemlerinde yapılan bazı kanunlaştırma çalışmalarına yöneltilen eleştirileri, bunun sebeplerini ve bunların değişik açılardan değerlendirilmesi şeklinde olacağından, o dönemde yapılan hukuki çalışmalarda nelerin etkili olduğunu, bunların nasıl ve ne şekilde bir tepkiyle karşılandığını görmemizi sağlayacak olması açısından önemlidir. Tanzimat sonrası hukuk alanındaki çalışmalardan biri olan Hukuk-i Aile ve Usul-i Muhakemat-ı Şer'iyye Kararnameleri'ne değişik taraflardan, muhtelif sebepler dolayısıyla eleştiriler yöneltilmiştir. Özellikle İslamcılık fikrine sahip âlimler tarafından yapılan eleştiriler Kararnamelerin ilgasında büyük etkiye sahiptir. Biz çalışmamızda bu eleştirileri ve özellikle Sadreddin Efendi'nin yapmış olduğu eleştirileri İslam hukuku açısından değerlendirdik.