Kula bölgesi jeotermal sahasının jeokimyası


Dr. Öğr. Üyesi MURAT TOKCAER

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Mehmet Yılmaz Savaşçın

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: İngilizce

Özet:

Kula, Izmir - Ankara yolu üzerinde ve izmir'e 120 km. uzaklıktadır. İyi korunmuş volkan kraterleri, ünlü tarihi Kula evleri, yakınındaki, altın hazinesi ve servetin simgesi kralları Harun ( Kresüs ) ile tanınan Lidya ülkesinin başkenti Sardes harabeleri, ilk altın parası ile bilinen Sard krallarının yığma mezarları ( tümülüsler ), lav örtüsü altındaki lapilli tüfü içinde korunarak günümüze ulaşabilmiş, neolitik dönem, insan ayak izleri, Kula haklan ve Roma ve Osmanlı dönemi hamam kalıntılarının yanyana bulunduğu güncel termal aktivite, Kula'nın turizmdeki önemini yansıtan, jeolojik, arkeolojik, etnografik ve paleontolojik verilerdir. Kula'daki güncel alkali volkanitler, bölgenin hızlı yükselmesi ve buna paralel hızlı manto diapiri olayının ürünü olup ( plato bazaltları ), KD gjdişli yaşlı grabenler ile yaklaşık DB uzanımlı genç yarı grabenlerin kesişme noktasında yeralırlar. Termal suların analitik sonuçlan, Kula Bölgesinde, olası bir orta entalpili jeotermal kaynağın varlığını gösterir. Bu sonuç, kirlenmemiş manto malzemesi olarak yüzleklemiş olan alkali volkanizma ile uyumludur. 130 - 140 derecelik bir rezervuar ısısı tahmin edilmiştir. Termal akışkanların yükselmeleri ve yüzleklemeleri sırasında, gaz fazının aynşması, kaynama, kanşım, iyon değişimi ve CaC03 kristalleşmesi gibi olaylar yaşanmıştır., Üç adet termal ve bir maden suyundan yapılan REE analizlerinin sonuçlanna göre:. yüzlekleyen termal sulann oluşturduğu, Mg ca zengin aragonit kristalleri içerikli travertenler, REE fraksiyonlaşmasına sebep olurlar.. Sondaj kuyusundan alınan derin kökenli sıcak su örneğinde ise, gaz fazı ayrımı henüz gerçekleşmemiş olduğundan, bu aşamada karbonat kristalleşmesi de sözkonusu değildir ve bu sudaki REE hala akışkanda bulunmaktadır.. Kula Maden Suyu yüzeysel meteorik suların ve ( büyük olasılıkla ) yeniden çözülen termal travertenlerin ürünüdür.. HREE lerin bu sulardaki varlığının açıklanabilmesi için başka işlevlerin (örneğin su-kaya etkileşimleri) de düşünülmesi gereklidir. D ve 180 izotop analizleri, termal ve meteorik suların sığ bölgelerde karıştıklarını göstermektedir.