Batı Türkiye Nannospalax (Mammalıa: Rodentıa) kromozomal formlarının G ve C bantlama yöntemleriyle karşılaştırılması
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji, Türkiye
Tez Danışmanı: Mustafa Sözen
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu çalışmada kör farelerin Batı Türkiye`de yayılış gösteren 2n = 36, 38, 40, 50W, 52N, 54N, 56W, 56Tr, 58N, 58Sarıkavak ve 60Uşak formları kullandı. 11 lokaliteden 13'ü erkek, 25'i dişi olmak üzere toplam 38 körfare örneğinin G ve C bantları ile karyotip sonuçları incelendi. Analizlerin doğruluğu ve formlar arasındaki tam ilişkinin gösterilebilmesi için önceki çalışmalarda elde edilen sonuçlardan dış grup olarak 2n = 60 Ürdün ve 2n = 60K formları kullanıldı.Karyotip sonuçlarına göre, Manisa ve Uşak'tan verilen 2n = 56W formu Türkiye için yeni kayıttır. 2n = 36, 38, 50W, 52N ve 60Uşak formlarının yayılışlarına katkılar yapılıp, bütün formların son karyotipik durumları literatürle tartışıldı. Sonuçta her bir formun G ve C-bantları karşılaştırıldı ve formlar arasında meydana gelen yeniden düzenlenmeler gösterildi.Bantlama sonuçları filogenetik ağaç çiziminde kullanıldı. Filogenetik ağaca göre formlar Batı, Kuzey, Orta, Trakya ve Dış grup olmak üzere beş gruba ayrıldı ve gruplar birbirinden ayrılmaktadır. Batı grubunda, 2n = 36, 38, 40 ve 50W formları, Kuzey grubunda, 2n = 54N, 58N, 58Sarıkavak ve 60K, Orta grubunda 2n = 52N, 56W ve 60Uşak, Trakya grubunda 2n = 56Tr formu ve dış grup olarak 2n = 60Ürdün yerleşmiştir. 2n = 60Uşak formu atasal form olup, 2n = 38 ve 60K formları kendi gruplarındaki atasal formlar olarak belirlendi. Bu farklılaşmaya 32/5 füzyon/fizyon, 8 inversiyon, 8 delesyon, 4 sentromerik kayma ve bir translokasyonun neden olduğu belirlendi.C-bantlama sonuçlarına göre, Batı grubundaki telomerik heterokromatin varlığı bu gruba spesifiktir. Diğer gruplarda rastlanmamaktadır. Benzer bir durum daha önce N. nehringi ve ehrenbergi arasında kaydedilmiştir. Bu durumda batı grubu kesin olarak farklılaşmıştır. Bu grubun atasal kaynağı 2n = 36 ve 50W için 2n = 38 formudur. Bu grupta yer alan 2n = 40 formu ve 2n = 38 ise İç Anadolu'daki 2n = 60'tan oluşmuştur. Kuzey grubu 2n = 60K'dan oluşmuş; bu form ise yine İç Anadolu'daki 2n = 60'tan meydana gelmiştir. Elde edilen bu sonuçlar Türkiye kör farelerinin atasal formunun İç Anadolu'daki 2n = 60 olduğunu göstermektedir. Ağırlıklı yeniden düzenlenme olarak Robertsonian birleşmesinin çıkması bu sonucu desteklemiştir.