TÜKÜRÜK MAKRO/MİKRO ELEMENT VE SİTOKİN DÜZEYLERİNİN PERİODONTAL HASTALIK İLE İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tez Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Selçuk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Sema Sezgin Hakkı
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Tükürük, tamamen invaziv olmayan bir örnekleme yöntemi olup yapısında mikrobiyal ve
konak cevap belirteçlerini içermektedir. Tükürük, periodontitis, sistemik hastalıklar, ağız kanserleri ve
.ürük için bir tanı sıvısı olarak değerlendirilebilmektedir. Bu çalışmada, sağlıklı, gingivitisli, agresif
ve kronik periodontitisli bireylerde, tükürükte var olan makro/mikro elementlerin Developmental
endothelial locus-1 (Del-1), Lymphocyte function-associated antigen 1 (LFA-1), ve Interlökin 17 (IL-
17) sitokin düzeylerinin tespit edilerek gruplar arası karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Bu çalışmaya, Selçuk Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesine başvuran, sistemik olarak
sağlıklı, sigara içmeyen, klinik ve radyografik olarak teşhisi konulmuş (50 sağlıklı, 50 gingivitis, 50
kronik periodontitis ve 40 agresif periodontitis) toplam 190 birey dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen
her bireyin klinik periodontal kayıtları alındıktan sonra, bireylerden uyarılmamış tükürük örnekleri
element ve sitokin analizi için toplandı. Tükürük örnekleri, makro/mikro elementlerin ICP-MS
(Inductively Coupled Plasma-Mass Spectrometer) ile ve sitokinlerin de ELISA yöntemi ile analizi
sürecine kadar -80 C˚ de saklandı.
Analizlerin sonuçları, gruplar arasında, tespit edilen elementler arasında, Zn hariç, element
seviyeleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olduğunu gösterdi (p <0.001). Periodontal olarak
sağlıklı ve gingivitis grubu ile kıyaslandığında her iki periodontitis grubunda da daha yüksek element
seviyeleri kaydedildi. Kronik ve agresif periodontitisli gruplarda, sağlıklı ve gingivitisli gruplara
oranla istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek IL-17 seviyeleri tespit edildi. Aksine, kronik
ve agresif periodontitisli gruplarda, sağlıklı ve gingivitisli gruplara oranla istatistiksel olarak anlamlı
seviyede daha düşük Del-1 seviyeleri tespit edildi. En yüksek tükürük LFA-1 seviyesi, kronik
periodontitis ve gingivitis grubuyla karşılaştırıldığında agresif periodontitis grubunda, en düşük
tükürük LFA-1 seviyesi ise sağlıklı grupta tespit edildi.
Bu çalışmanın sonuçları, tükürük element ve sitokin düzeylerinin periodontal sağlık ve
hastalık için belirleyici olabileceğini göstermiştir. Ancak, tükürük elementlerinin ve Del-1, LFA-1 ve
IL-17 arasındaki etkileşimin periodontal hastalıkta bir rolü olup olmadığını anlamak için periodontal
tedavi öncesi-sonrası değerlendirmeleri içeren daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.