Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Yönetimi Ve Denetçiliği (Dr), Türkiye
Tez Danışmanı: Kemal Açıkgöz
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, bir okul geliştirme projesi olan Müfredat
Laboratuvar Okulu uygulamasının, okul geliştirme süreci açısından incelenerek
ilköğretim düzeyinde, okul geliştirme sürecinin nasıl işlediğini ortaya koymaktır.
Araştırma örneklemi, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde yer alan
Konak, Karşıyaka ve Bornova ilçelerindeki 8 ilköğretim Müfredat Laboratuvar
Okulundan oluşmaktadır. Bu sekiz okulda 8 müdür, 8 müdür yardımcısı, 46 öğretmen,
13 öğrenci, 11 veli, 6 ilköğretim müfettişi ve 4 formatör öğretmen ile görüşme
yapılmıştır.
Araştırmada hem nitel, hem de nicel veri toplanmıştır. Nitel veri toplamak için,
görüşme yapılacak her grup için ayrı, yarı yapılandırılmış görüşme formları; okulun
fiziki yapısı ve donanımı için de ayrı bir form oluşturulmuştur. Ayrıca, bir gözlem
formu hazırlanmış ve Müfredat Laboratuvar Okullarının okul gelişim planları
doküman incelemesi için alınmış; nicel veri olarak, 2004 Lise Giriş Sınavı ve 2005
Ortaöğretim Kurumları Sınavı sonuçları kullanılmıştır.
Araştırmada ulaşılan sonuçlardan bazıları aşağıda özetlenmiştir:
Hem okul yöneticileri hem de öğretmenlerin Müfredat Laboratuvar Okulu
konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığı; okulların projede öngörülen standartlara ve
yeterli donanıma kavuşturulamadığı; okullara sağlanan teknik araç ve gereçlerin de
etkili bir biçimde kullanılamadığı saptanmıştır.
Müfredat Laboratuvar Okullarında Okul Geliştirme Yönetim Ekibinin
oluşturulması ve çalışmasında, hem okul yöneticileri, hem de öğretmenlerde çok
büyük bir isteksizlik olduğu; demokratik ve katılımcı karar alma ve uygulama
sürecinin islemediği belirlenmiştir.
Okul müdürlerinin ve öğretmenlerin yarısı, müdür yardımcılarının çoğunluğu,
okullarının ortamını olumlu kavramlarla tanımlamalarına karsın, geriye kalanlar
olumsuz kavramlarla tanımlamıştır.
Okul yöneticileri ve öğretmenlerin büyük çoğunluğuna göre, öğretmenlerin
mesleki işbirliği yapmalarını ve materyal üretimini sağlamak için okul yöneticileri
tarafından genellikle hiçbir şey yapılmamaktadır.
Okul yöneticilerinin yarısı, öğretmenlerin yaklaşık üçte biri okullarının
akademik başarısını “iyi” düzeyde görmelerine karsın; okul yöneticilerinin yarısı
başarı düzeyini “düşük” görmekte; öğretmenlerin büyük çoğunluğu ise, “orta”
düzeyde ve yeterli görmemektedir. ilköğretim müfettişleri, Müfredat Laboratuvar
Okullarının akademik başarı düzeyini diğer okullara göre az da olsa yüksek görmekte;
velilere göre ise, okulların başarı düzeyi, okulun bulunduğu sosyoekonomik çevreye
göre değişmektedir.
Okul yöneticileri ve öğretmenlerin çok büyük çoğunluğuna göre, okullarında
eğitim öğretim veya diğer alanlarda öğrenci isteklerine göre yapılan her hangi bir
düzenleme yoktur.
Müfredat Laboratuvar Okulu ile Müfredat Laboratuvar Okulu olmayan
okulların Lise Giriş Sınavı ve Ortaöğretim Kurumları Sınavında elde ettikleri başarı
oranları arasında önemli bir farklılık yoktur. Okulun bulunduğu sosyoekonomik
düzeye göre, Müfredat Laboratuvar Okulu ve Müfredat Laboratuvar Okulu olmayan
okulların Lise Giriş Sınavı ve Ortaöğretim Kurumları Sınavında elde ettikleri başarı
oranları arasında üst sosyoekonomik düzeydeki okulların lehine önemli bir farklılık
vardır.
Velinin okula ilgisi, okulun bulunduğu sosyoekonomik çevreye göre
değişmektedir. Okul yöneticileri ve öğretmenler velilerin okula ilgi ve yaklaşımlarını
genellikle “iyi, olumlu” görmektedir.