Antik Dönem Anadolu Takılarında Hayvan Stilizasyonları ve Sembolizm


Prof. Dr. GÜLCAN BATUR

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Tekstil ve Moda Tasarımı Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Suhandan Özay

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

ÖZET Bu araştırmada; geçmişten günümüze önemini ve değerini yitirmeyen Antik dönem Anadolu takılarında hayvan figürleri, figürlerin stilizasyonu ve sembolik değerleri, yapım teknikleri ve kullanılan malzemeler incelenmiştir. Antik Anadolu'da hayvan figürlü takıların üretilmesi geleceğini oluşturan faktörler, dönemin inanç sistemleri; sosyo-kültürel açılımları, toplumsal değerleri ve psikolojik yaklaşımlar doğrultusunda saptanmıştan Tez çalışmasında araştılıran konu "Antik Dönem Anadolu Takılarında Hayvan Stîlizasyonlan ve Sembolizm" olarak belirlenmiştir. Konu üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde "Hayvan üslubu ve Sembolizm" başlığında, hayvan üslubunun doğuşu, etkîlenimleri ve sembolizme dönüşümü incelenmiştir. Hayvan üslubunun gelişiminde takılarda kullanılan başlıca hayvan figürleri sembolik anlamlan ile açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca takılarda kullanılan ve toplumları etkileyen taşlara yer verilmiştir. İkinci bölüm "Antik Anadolu'da hayvan figürlü takıların stilizasyonu ve örnekler" başlığı ile irdelenmiş, Paleolitik çağdan başlayarak Anadolu'da yaşayan uygarlıkların ortaya çıkardıkları hayvan figürlü takıların sanat, estetik, figür ve taşıdıkları anlamlar araştırılmıştır. Hayvan sembollerinin ortaya çıkışları Orta Asya, Mısır ve diğer Akdeniz kültürlerinde örneklerle ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise "Antik Anadolu kuyum sanatında takı formları ve teknik" konusu ele alınmış, takıların kullanım yerlerine göre formları, kuyum sanatında kullanılan malzemeler ve üretim teknikleri konularında bilgi verilmiştir. Bilimsel yöntemler ışığında yapılan araştırmada Antik Anadolu kuyum sanatında hayvan figürlü takıların, tasarım, üretim, teknik ve kullanım amaçlan sentezlenerek bundan sonraki çalışmalara pratik ve teorik açıdan katkıda bulunması amaçlanmıştır. Çalışmanın sonunda oluşan Antik Dönem dünyasından hayvan motifli takılar görsel bir tabloya dökülmüş ve çalışmanın takibinde yardımcı bir rehber olarak hazırlanmıştır