Lord John Ponsonby'nin İstanbul sefareti, 1832-1841
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Nuri Adıyeke
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Yunan Bağımsızlık Savaşı nedeniyle 1820'ler boyunca gerilen İngiliz-Osmanlı ilişkileri, 1827 Navarin Baskınıyla açık bir savaşa dönüştü. İki devlet arasındaki karşılıklı güven ve dostluk zemini bozularak yerini düşmanlığa bıraktı. Bunun dışında, 1832-1833 Mısır krizi esnasından Mehmet Ali Paşa'ya karşı askeri destek talep etmek adına İngiltere'ye yollanan Osmanlı heyetlerine olumsuz yanıt verildi. Dolayısıyla 1833 yılına gelindiğinde İngiltere'nin İstanbul'daki etkisi yok olmanın eşiğindeydi. Diplomatik ilişkilerin iyileştirilmesi, Britanya'nın önde gelen aristokrat ailelerinden birine mensup olan tecrübeli devlet adamı Lord John Ponsonby'nin İstanbul'a büyükelçi olarak tayin edilmesiyle sağlandı. Ponsonby'nin kişisel bağlantıları ve İstanbul'daki siyasi faaliyetleri İngiltere'nin Birinci Dünya Savaşı'na kadar cari olacak Doğu politikasının çerçevesini kurduğu için bilhassa önem arz eder. Bu tezde, Ponsonby'nin kişiliği ve İstanbul elçiliği süresince ele aldığı belli başlı konular onun kendi kaleminden çıkan belgelere öncelik verilerek ayrıntılı bir şekilde aydınlatılmaya çalışıldı.