SPOR BİLİMLERİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖZYETERLİK VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIKLARININ YAŞAM DOYUMLARI ÜZERİNE ETKİSİ


Öğr. Gör. Dr. SİNEM TOÇOĞLU

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Gülten Hergüner

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırmanın amacı; spor bilimleri öğrencilerinin özyeterlik ve psikolojik sağlamlıklarının yaşam doyumlarını yordayıp yordamadığını belirleyerek, farklı değişkenler açısından incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemi ise bu evren içerisinden kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 474 (366 erkek+108 kadın) spor bilimleri öğrencisi oluşturmaktadır.

Araştırmanın verileri Diener ve diğerleri tarafından (1985) geliştirilen Köker (1991) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Yaşam Doyumu Ölçeği”, Jerusalem ve Schwarzer (1981) tarafından geliştirilen Yeşilay, Schwarzer ve Jerusalem (1996) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan “Özyeterlik Ölçeği”, Smith ve diğerleri tarafından geliştirilen (2008) Doğan (2015) tarafından Türkçe’ye “Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği” ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılarak toplanmıştır. Normal dağılıma uygun olan verilere betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t- testi, tek yönlü varyans (ANOVA), pearson korelasyon ve çoklu regresyon analizi uygulanmıştır.

Araştırma bulguları incelendiğinde öğrencilerin yaşam doyumu puanlarının cinsiyet ve öğrenim görülen bölümlere göre farklılık gösterdiği; buna karşın özyeterlik ve psikolojik sağlamlık puanlarının cinsiyet ve öğrenim görülen bölümlere göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Yaşam doyumu puanları ile aile gelir ve spor yılı arasında anlamlı ilişki tespit edilirken yaş ile anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. Özyeterlik puanları ile yaş, aile gelir durumu ve spor yılı arasında anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. Psikolojik sağlamlık ile yaş ve aile gelir durumları arasında anlamlı ilişki tespit edilmezken spor yılı ile anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca yaşam doyumu ile özyeterlik ve psikolojik sağlamlık ile özyeterlik arasında pozitif yönde orta düzeyde; yaşam doyumu ile psikolojik sağlamlık arasında ise pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.

Son olarak; spor bilimleri öğrencilerinin özyeterlik ve psikolojik sağlamlıklarının yaşam doyumunu anlamlı derecede yordadığı saptanmıştır.