Çağdaş sanatta edebi metinlerin enstalatif anlatımlarına bir örnek: 'Role- play' kavramı ve Jean Genet An example of installation expressions of literature texts in contemporary art: The concept of 'Role-play' and Jean Genet
Tez Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Temel Eğitim Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Koştumoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: San-Tez Programı
Özet:
Çağdaş sanat pratikleri içerisinde edebi metinlerin belirleyici ve etkili bir konumu vardır. Metnin kendisi kavramsal olarak çağdaş sanatçıları teorik ve pratik alanda etkiler. Güncel çalışmalar ve sanatçılar için önemli bir kaynak oluşturan edebi/dramatik metinler, nitel anlamda üretilen işleri olgunlaştırır. Yazı- form arasındaki yatay ilişki özellikle avangart akımlarla başlar. Tarihsel olarak ilerleyen bu yakınlaşma günümüzde birçok sanatçının tekniğini de oluşturmaktadır. Bu birliktelik aynı zamanda güncel sanat pratiklerinin gelişiminde önemli bir potansiyele sahiptir. Bu araştırmada söz konusu hibrid yapının tarihsel, sosyal ve sanatsal arka planı araştırılmış, çalışmada önemli bir yazar ve sanatçı olan Jean Genet’nin eserlerinden yola çıkılarak bu alanda üretim yapan diğer sanatçılar ve yaklaşımlar incelenmiştir.
Edebi/dramatik metnin enstalatif bir anlatı haline dönüşümü Metinlerarasılığın sağladığı yöntemsel olanaklarla mümkün olmaktadır. Güncel sanat bağlamında gelişmiş olan bu melez yapı devinimsel olarak yeni anlatımlara olanak sağlamaktadır. Bu çalışmada, çağdaş sanat ve edebi/dramatik metinler arasındaki ilişki Jean Genet’nin ‘Balkon’ adlı oyunu çerçevesinde incelenmiştir. Yazarın önemli tiyatro oyunlarından biri olan ‘Balkon’ adlı oyunu içerik ve yaklaşımları açısından güncel sanat pratiklerine oldukça önemli bir alan açmaktadır. Metinlerarasılığın yöntemsel olarak esas alındığı bu çalışmada, sınırlandırılmış kavram ise Genet’nin neredeyse tüm tiyatro oyunlarında esas aldığı ‘Role-Play’ yaklaşımı olmuştur. Yine bu araştırma temelinde ‘Role-Play’ kavramının edebiyattaki bağlamından koparılarak güncel sanat pratikleri içerisindeki dönüşümü ve anlatımı amaçlanmıştır. Tezin kavramsal çıkarımından yararlanılarak ‘Panic’ adlı proje geliştirilerek proje sürecinde üretilmiş olan bazı eserler uluslararası platformlarda sergilenmiştir. Çalışmada projenin konsepti, tekniği ve gelişimi üzerine bilgiler verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Role Play, Jean Genet, Jean Paul Sartre, Alberto Giacometti, Balkon, Metinlerarasılık, Meta-Tiyatro, Mise en Abyme, Sahne Tasarımı