Türkiye'de adli psikolojinin konum ve sorunlarının irdelenmesi


Prof. Dr. AYŞE DOLUNAY SARICA

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: Necmi Çekin

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Psikolojinin Konum ve Sorunlarının İrdelenmesi Hukuk toplum içinde bireyler ve bireyler ile devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen kuralların bütünüdür. Hukuk mekanizması, sorumluluğundaki olaylar karşısında doğru kararları almak durumundadır. Bu kararların alınmasında, davaların içeriklerindeki etmenler, çoğu zaman, çeşitli mesleklerin uzmanlık alanlarının sınırları içerisine dahil olmaktadır. Böyle bir hizmet doğrultusunda, çeşitli mesleklerin, Adli Bilimler (Forensic Sciences) çatısı altında toplandıkları bilinmektedir. Adli Bilimler bünyesinde yer alan bazı bilim dallarının günümüzde yeni gelişmekte olduğu görülmektedir ve Adli Psikoloji bu dallardan biridir. Adli psikolojinin ülkemizde henüz hak ettiği noktada olmadığı kabul edilmektedir. Buna neden olan başlıca etmenler yasalarımızın adli psikologların görev ve sorumluluklarına bakış açısı ve ülkemizde varolan adli psikoloji lisansüstü eğitim programlarıdır. Bu çalışmada söz konusu etmenler incelenerek, ülkemizde adli psikolojinin gelişimini etkileme durumları belirlenmeye çalışılmıştır. Geniş bir kaynak taraması ile birlikte, adli psikoloji lisansüstü eğitimi veren merkezler ziyaret edilerek, bu merkezlerde sunulan eğitim programları, bitirilen tezler ve mezunlar ile ilgili bilgi toplanmıştır. Ulaşılabilen 5 mezuna açık uçlu sorulardan oluşan bilgi formları iletilerek, elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve yorumlanmıştır. Ayrıca lisansüstü eğitim veren bir merkezin eğitim programı, 3 uzmanın görüşleri doğrultusunda içerik bakımından program değerlendirmesine tabi tutulmuştur. İki anketten elde edilen veriler Üçgenleme Yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bulgularımız, belirli birtakım gelişmelerle birlikte, yasalarımızın adli psikologların görev ve sorumluluklarına yaklaşımlarının ve adli psikoloji dalında ülkemizde verilen lisansüstü eğitim programlarının henüz gereken noktada olmadığı yönündedir. Ancak, psikologların, ilgili meslek örgütlerinin ve devlet kademelerinin girişimleri sonucunda adli psikolojinin ülkemizde kısa sürede gelişeceğine inanmaktayız.