Sırt çantası problem türleri ve uygulamaları


Prof. Dr. MURAT ERŞEN BERBERLER

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Matematik (Dr), Türkiye

Tez Danışmanı: Urfat Nurıyev

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu tezde tamsayılı doğrusal programlama şeklinde ifade edilen sırt çantası problem türleri ele alınıp, problemi çözmek için bazı yöntemler önerilmiş ve bu yöntemleri esas alan yazılımlar geliştirilerek ekonomiye, sanayiye, bilişim sektörüne v.b. uygulamaları incelenmiştir.Sırt çantası problemi ve türlerine, yöneylem araştırmasına ait problemlerden şifreleme sistemlerine kadar birçok farklı alanda rastlanmaktadır. Sermaye bütçeleme, portföy sBu tezde tamsayılı doğrusal programlama şeklinde ifade edilen sırt çantası problem türleri ele alınıp, problemi çözmek için bazı yöntemler önerilmiş ve bu yöntemleri esas alan yazılımlar geliştirilerek ekonomiye, sanayiye, bilişim sektörüne v.b. uygulamaları incelenmiştir.Sırt çantası problemi ve türlerine, yöneylem araştırmasına ait problemlerden şifreleme sistemlerine kadar birçok farklı alanda rastlanmaktadır. Sermaye bütçeleme, portföy seçimi, proje seçimi, kesme problemleri, paketleme problemleri, açık anahtarlı şifreleme sistemleri ilk akla gelen örneklerdir. Ayrıca uygulamada karşılaşılan büyük ölçekli bir çok problemde sırt çantası problemleri alt problem olarak görülmektedir. Tüm bu nedenlerden dolayı sırt çantası problemlerinin ve çözüm tekniklerinin geliştirilmesinin önemi her geçen gün giderek artmaktadır.İncelenen sırt çantası problemlerini çözmek için problemin zorluk derecesine göre dinamik programlama, sezgisel algoritmalar ve meta sezgisel algoritmalar sınıfından genetik algoritmalar kullanılarak yöntemler geliştirilmiş ve bilgisayar programları yazılarak hesaplama denemeleri yapılmıştır. Sonuçlar geliştirilen yöntemlerin verimli olduğunu göstermektedir.eçimi, proje seçimi, kesme problemleri, paketleme problemleri, açık anahtarlı şifreleme sistemleri ilk akla gelen örneklerdir. Ayrıca uygulamada karşılaşılan büyük ölçekli bir çok problemde sırt çantası problemleri alt problem olarak görülmektedir. Tüm bu nedenlerden dolayı sırt çantası problemlerinin ve çözüm tekniklerinin geliştirilmesinin önemi her geçen gün giderek artmaktadır.İncelenen sırt çantası problemlerini çözmek için problemin zorluk derecesine göre dinamik programlama, sezgisel algoritmalar ve meta sezgisel algoritmalar sınıfından genetik algoritmalar kullanılarak yöntemler geliştirilmiş ve bilgisayar programları yazılarak hesaplama denemeleri yapılmıştır. Sonuçlar geliştirilen yöntemlerin verimli olduğunu göstermektedir.