SOSYAL MEDYA ÇAĞINDA TÜKETİCİ DAVRANIŞ VE TUTUMLARININ İNCELENMESİNE YÖNELİK HAVAYOLU YOLCU TAŞIMACILIĞI SEKTÖRÜNDE BİR ARAŞTIRMA


Öğr. Gör. Dr. AYBERK TUTKUN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Filiz Eroğlu

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Günümüz küresel dünyasında havayolu yolcu taşımacılığı sektörü, dünya çapında yolcu taşınmasının yanı sıra küresel ticaret ve turizm için de büyük önem taşımaktadır. Havayolu taşımacılığı sektörünün önemli bir parçası olarak görülen yolcu taşımacılığının baş aktörlerinden olan yolcuların da hem genel olarak tüketici davranışında rol oynayan faktörlerden hem de yirmi birinci yüzyılın vazgeçilmezi haline gelen sosyal medya içeriklerinden etkilendiğinin düşünülmesi yanlış gözükmemektedir. Dünya genelinde yaklaşık üç buçuk milyar aktif sosyal medya kullanıcısının olduğu gerçeği, bu durumu destekler niteliktedir ve havayolu yolcularının havayolu şirketlerine ait reklam, video, haber, yorum gibi içeriklere farklı seviyelerde de olsa maruz kaldıkları düşüncesi ile paralel niteliktedir. Ancak, tüketicilerin bu kadar önem arz eden havayolu yolcu taşımacılığında satın alma tercihleri ve tutumları ile ilgili olduğu kadar, sosyal medya ile havayolu yolcularının tüketici davranışları ile etkileşimine yönelik araştırmalarda literatürde bir boşluğun olduğu görülmüştür.

Bu bağlamda çalışmanın amacı, havayolu yolcu taşımacılığı sektöründe tüketicilerin satın alma tercih ve tutumlarını belirlemek ve söz konusu sektörde sosyal medya ile tüketici davranışları arasındaki etkileşime yönelik bulgular ortaya koymaktır. Çalışmanın teorik altyapısının oluşturulması için ilgili literatürün taranmasının ardından amaca yönelik gerçekleştirilen araştırmanın metodolojisi ile ilgili bilgiler verilerek araştırma bulguları sunulmuştur. Çanakkale Havalimanı’nda 200 yolcu ile zayıf deneysel desenlerden statik grup karşılaştırmalı desen kullanılarak yapılan araştırma bulguları, THY sosyal medya içeriklerine maruz kalanların kalmayanlara göre firmaya karşı tutumunun daha olumlu olduğu, uçak biletini sadece THY’den alma konusunda daha kararlı olduklarını göstermiştir. Söz konusu içeriklere maruz kalmanın özellikle 18-24 yaş grubu gençler üzerinde firmaya karşı tutum ve sosyal medya içeriklerinin satun alma kararında etkisi ile ilgili algı konusunda önemli olduğu; kadınların tutumlarının daha olumlu çıktığı ancak arada istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur.