Ankilozan spondilitte vücut kompozisyonu ve erken ultrasonografik ateroskleroz ölçütlerinin değerlendirmesi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Nurullah Akkoç
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
AMAÇ VE HİPOTEZ: Bu çalışmanın amacı, Ankilozan Spondilit (AS) hastalarında vücut kompozisyonu ve erken ultrasonografik ateroskleroz ölçütlerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılmasıdır.
YÖNTEM: Çalışmaya 54 AS hastası (37 ± 11 yıl, 29 Erkek/25 Kadın) ve 31 sağlıklı kontrol (35 ± 9 yıl, 16 Erkek/15 Kadın) alındı. Açlık kan şekeri, akut faz proteinleri ve serum lipidleri ölçüldü. Vücut kompozisyonu değerlendirmesinde biyoelektrik impedans analizi (BİA) ve antropometrik yöntemler kullanıldı. Brakiyal arter akım bağımlı vazodilatasyon (ABD)’ u ve ana karotis arter intima media kalınlığı (KİMK) ultrasonografik olarak değerlendirildi. Spinal mobilitenin değerlendirilmesinde, Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi (BASMİ) kullanıldı. Hastalarda ayrıca Bath Ankilozan Spondilit Foksiyonel İndeksi (BASFİ) ve Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAİ) de değerlendirildi.
BULGULAR: Ankilozan spondilit gurubunun hastalık süresi 11.35 ± 9.25 (Range 5-39) yıldı. BASFİ, BASDAİ ve BASMİ skorları sırasıyla 2.4 ± 2.4, 3.3 ± 2.0 ve 2.3 ± 2.2 bulundu. Yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, kan şekeri, serum lipid seviyeleri bakımından hasta ve kontrol gurupları arasında fark yoktu. Buna karşın akut faz proteinleri hasta gurubunda kontrollere göre anlamlı olarak daha yüksekti. Toplam vücut suyu, yağsız vücut kitlesi ve gerek BİA gerekse antropometrik yöntemlerle hesaplanan yağ oranları hasta ve kontrol gurupları arasında farklılık göstermedi. Ulltrasonografi çalışmasında sağ, sol ve ortalama KİMK guruplar arasında benzerdi. Bununla birlikte endotel bağımlı vazodilatasyon, AS hastalarında kontrollere göre anlamlı düşük bulundu (14.1 ± 6.7 vs. 17.6 ± 8; p=0.03). Benzer şekilde endotel bağımsız NTG ilişkili vazodilatasyon AS hastalarında daha düşüktü (16.4 ± 6.8 vs. 19.8 ± 10; p=0.07). Endotel bağımlı vazodilatasyon ile yaş, cinsiyet, serum lipidleri, akut faz proteinleri, yağ kitlesi, yağsız vücut kitlesi, sigara kullanımı, BASFİ, BASDAİ ve BASMIİ arasında herhangi bir ilişkiye rastlanmadı.
SONUÇ: Bu çalışmada, AS hastalarında endotel disfonksiyonu gösterilmiştir. Buna karşın, AS hastalarının vücut kompozisyonu sağlıklı gönüllülerden farklı bulunmamıştır.