Uyku Bozuklukları Birimine Başvuran Hastaların Uyku Kalitesi ile Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki


Arş. Gör. ÖMER GÜNEŞ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Gülendam Karadağ

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, uyku bozuklukları brmne başvuran breylern uyku kaltes le yaşam kaltes arasındak lşky ncelemek amacıyla tanımlayıcı ve lşk arayıcı türde gerçekleştrlmştr. Çalışmanın evrenn İzmr l merkezndek br eğtm araştırma hastanesnn uyku bozuklukları brmne başvuran hastalar, örneklem se Mart 2025- Ocak 2026 tarhler arasında araştırmaya gönüllü olarak katılan ve dahl edlme krterlerne uygun 250 brey oluşturmuştur. Verlern toplanmasında; Tanıtıcı Özellkler Soru Formu, Pttsburgh Uyku Kaltes İndeks (PUKİ), Rolls-Royce Model Yaşam Kaltes Ölçeğ, Epworth Uykululuk Ölçeğ ve STOP-BANG Anket kullanılmıştır. Verlern analz IBM SPSS Statstcs 24 paket programında; tanımlayıcı verlern değerlendrlmesnde sayı, yüzde ve ortalama değşkenler arasındak lşkler Pearson korelasyon analz le ncelenmştr Araştırma bulgularına göre, yaş ortalaması 47,02 olan katılımcıların %60’ı erkek, %72’s evl ve %32,4’ü ünverste mezunudur. Katılımcıların PUKİ toplam puan ortalaması 8,84 ± 3,27 olarak saptanmış olup bu sonuç, örneklemn klnk düzeyde "kötü" uyku kaltesne sahp olduğunu ortaya koymaktadır. Katılımcıların Rolls-Royce Model Yaşam Kaltes Ölçeğ toplam puan ortalaması se 65,43 ± 10,94 le “orta” düzeyde bulunmuştur. İstatstksel analzler sonucunda, breylern uyku kaltes le yaşam kaltes puanları arasında negatf yönlü, orta düzeyde ve anlamlı br lşk saptanmıştır (r =- 0,566; p <0,01). Bu bulgu, uyku kaltes puanı arttıkça (yan uyku kaltes bozuldukça) yaşam kaltesnn anlamlı şeklde düştüğünü kanıtlamaktadır. Sonuç olarak, sosyodemografk açıdan kadınların, eğtm düzey düşük olanların ve çalışmayan breylern yaşam kaltesnn daha düşük olduğu görülmüştür. Uyku önces ekran kullanımının uyku kaltesn bozduğu, orta düzeyde fzksel aktvtenn se yaşam kaltesn artırdığı belrlenmştr. Ayrıca uyku sağlığının, yaşam kaltes le en güçlü düzeyde lşkl faktörlerden br olduğu saptanmıştır. Bu doğrultuda, uyku bozukluklarının yönetmnde sadece tıbb tedavlern yeterl olmayacağı; uyku hjyen eğtmlern, yaşam tarzı modfkasyonlarını ve fzksel aktvtey kapsayan multdsplner ve bütüncül br bakım anlayışının gerekllğ vurgulanmaktadır.