Aile sağlığı merkezlerinde çalışan sağlık personelinin hasta güvenliği kültürü üzerine bir araştırma
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü , Sağlık Yönetimi, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Güven Bektemür
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı Aile Sağlığı
Merkezlerinde (ASM) çalışan sağlık personelinin hasta güvenliği kültürü
algılarını ölçmektir. Bu çalışmada ASM'lerde çalışan sağlık personelinin hasta
güvenliği kültürü düzeyi ve sosyodemografik özelliklerine göre değişip
değişmediği incelenmiştir. Yaptığımız literatür incelemesinde birinci basamak
sağlık çalışanlarına yönelik yeterli sayıda hasta güvenliği kültürü üzerine
çalışma olmaması çalışmayı özgün kılmaktadır.
Gereç ve Yöntem: İstanbul ili Ümraniye
ilçesinde bulunan ASM'lerde çalışan sağlık personeli bu çalışmanın evrenini
oluşturmaktadır. Örneklem seçimine gidilmeyip evrenin tümünü oluşturan Aile
Hekimi ve Aile Sağlığı Çalışanlarına (ASÇ) ulaşılıp gönüllülük esasına göre
Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi uygulamıştır. Çalışmaya ASM'nin diğer
çalışanlarından olan tıbbi sekreter, temizlik, güvenlik personeli dahil
edilmemiştir. Gönüllük esasına istinaden katılmak isteyenlere yüz yüze görüşme
metodu çerçevesinde 85 Aile Hekimi, 118 ASÇ olmak üzere toplam 203 kişiyle
çalışma gerçekleştirildi. Verilerin analizi SPSS 25 Paket Programı kullanılarak
gerçekleştirilmiştir. Kategorik değişkenler için frekans ve yüzde değerleri
sunulmuştur. İki kategorili kategorik değişkenlerle nicel değişkenlerin
karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi, ikiden çok kategori içeren
kategorik değişkenlerle nicel değişkenlerin karşılaştırılmasında tek yönlü
anova kullanılmıştır. Tek yönlü anova sonucunda farklılık bulunması durumunda
post-hoc yöntemlerden Bonferroni testi kullanılarak analizler
gerçekleştirilmiştir. İki nicel değişkenin karşılaştırılmasında Pearson
korelasyonu kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılanların sağlık
personelinin hasta güvenliği kültür algıları 3,13 ortalama ile orta düzeyde
bulunmuştur. Birimler İçerisindeki Ekip Çalışması boyutu en yüksek ortalamaya
sahipken Devirler ve Nakiller boyutu en düşük ortalamaya sahiptir. Çalışmaya
katılan sağlık personelinin %91,63'ünün kurumlarını hasta güvenliğinin
değerlendirilmesinin derecelendirmesi konusunda olumlu görüş belirtmişlerdir.
Çalışmaya katılan sağlık personelinin %84,7'sinin son on iki ayda hiç hata
raporlamadığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Araştırma sonucunda orta düzeyde
tespit edilen hasta güvenliği kültürü algısını yükseltme için ASM'lerde hasta
güvenliği konusu öncelikli konuma getirilmelidir. Bununla birlikte 2. ve 3.
basamak sağlık kurumlarında olduğu gibi hata raporlama sistemi 1.basamak sağlık
kurumlarında da kullanılmalıdır. Sağlık hizmet sunumunun iyileştirilmesi adına
daha yüksek hasta güvenliği kültürü algısı oluşması için önerilerde
bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Aile Sağlığı Merkezi,
Hasta Güvenliği, Hasta Güvenliği Kültürü, Sağlık Personeli