Total parenteral beslenmede geliştirilen izlem protokolünün komplikasyonların görülme durumuna etkisi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü , Hemşirelik Fakültesi [Hemşirelik Yüksekokulu], Türkiye
Tez Danışmanı: Proff.Dr. Alev Dramalı
Tezin Onay Tarihi: 1997
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
ÖZET
Bu araştırma T.P.B. uygulanan hastalarda araştırmacı tarafından geliştirilen "T.P.B. Uygulanan Hastalara Yönelik Bakım Ve İzlem Protokolü" kapsamında planlanmış standart bakımın komplikasyonların görülme durumuna etkisinin incelenmesi amacıyla klinik ve deneysel olarak planlanmıştır. Araştırmanın bir alt hedefini hastaların T.P.B. öncesi beslenme durumları ile T.P.B. 'nin sonundaki beslenme durundan karşılaştırılarak planlanmış bakımın malnütrisyonun önlenmesine ve düzeltilmesine etkisini saptamak oluşturmuştur. Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi ; Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı ve Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı Yoğun Bakım Ünitesinde,, 1. Ekim. 1995 - 30. Mart. 1996 tarihleri arasında yatan, periferal ve santral olarak yerleştirilen kateterler yardımı ile T.P.B. uygulanan erişkin hastalarda yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini araştırma sonuçlarının etkilenmesini önlemek amacıyla; önce klinik rutin bakımla izlenen T.P.B. uygulanan 25 erişkin hasta alınarak kontrol grubu, sorumlu ve klinisyen hemşirelere T.P.B. konusunda ve geliştirilen bakım ve izlem protokolü- konusunda bilgi verildikten sonra da T.P.B. uygulanan 25 erişkin hasta alınarak olgu grubunu oluşturmuştur. Araştırmada; Olgu ve kontrol grubunda T.P.B. uygulamasının ilk 24 saatinde tanımlayıcı bilgileri, toplanmıştır. Olgu ve kontrol grubunda T.P.B. 'nin ilk 24 ve son 24 saatinde antropometrik, T.P.B. 'nin başlangıcı ve sonundaki biyokimyasal ve hemogram ölçümleri izlenmiş, bu süre boyunca da hastaların kalori ve nitrojen durumlarına yönelik veriler toplanmıştır. Kontrol grubu klinik rutin bakımla, olgu grubu da araştırmacı tarafından geliştirilen "T.P.B. Uygulanan Hastalara Yönelik Bakım Ve İzlem Protokolü" doğrultusunda bakım verilmiştir. T..P.B. komplikasyonlan da olgu ve kontrol grubunda araştırmacı tarafından geliştirilen "T.P.B. Uygulanan Hastalarda Komplikasyonları Tanılama Rehberi" kullanılarak da günlük hemşirelik tanılaması, tüm hekim ve hemşirenin dosya kayıtlan, tanı yöntemleri ve labaratuvar verileri değerlendirilerek izlenmiştir. Araştırmada verilerin analizi SPSS istatistik programı ile bilgisayarda araştırmacı tarafından yapılmıştır. Analiz yöntemi olarak yüzdelik, bağımsız ve bağımlı iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testleri (t testi), ki-kare ve fisher kesin ki-kare testi kullanılmıştır. Araştırmada; Olgu ve kontrol grubunda T.P.B. 'nin başlangıcı ve sonundaki antropometrik ölçümleri arasında fark olmadığı; Olgu grubunda T.P.B. 'nin başlangıcı ve sonundaki anropometrik ölçümlerinin değerlendirilmesinde, T.P.B. başlangıcı ve sonundaki vücut ağırlığı ölçümleri arasında fark olduğu, Tiseps cilt kıvrım kalınlığı ve kol ortası çevresi ölçümlerinde fark olmadığı;142 Kontrol grubunda T.P.B.'nin başlangıcı ve sonundaki antropometrik ölçümleri değerlendirildiğinde, T.P.B.'nin başlangıcı ve sonundaki vücut ağırlığı ölçümleri arasında fark olduğu; Tiriceps cilt kıvran kalınlığı ve kol ortası çevresi ölçümlerinde fark olmadığı; Olgu ve kontrol grubunda verilen ve hesaplanan kalori, protein, nitrojen, kalori nitrojen oranlan ve saatteki infiizyon hızı arasında fark olmadığı; Olgu ve kontrol grubunda T.P.B.'nin başlangıcı ve sonu biyokimyasal ve hemogram ölçümleri arasında fark olmadığı; Hastalarda T.P.B. komplikasyonlann görülme durumu incelendiğinde; Olgu grubunda komplikasyonlann dağılımı; her komplikasyon için "n: 25" üzerinden alınarak %4'ünde kateter tıkanıklığı, %25'inde kateter giriş yeri enfeksiyonu, %28'inde dehidratasyon, %20'inde overhidrasyon, %64'ünde hiperglisemi, %4'ünde hipoglisemi, %28'inde hipokalemi, %16 oranlarında hiponatremi ve hipernatremi, %8'inde hiperkalsemi, %12'sinde hipokalsemi, %32'inde hiperlipidemi, %36'ında prerenal azotemi, %48'inin karaciğer fonksiyon testlerinde yükselme, %32'inde T.P.B.'nin sonunda ödem; %22'sine de anemi tablosunun eşlik ettiği saptanmıştır. Kontrol grubunda komplikasyonlann dağılımı; her komplikasyon için "n: 25" üzerinden alınarak %12'inde D.V.T., %8'inde pulmoner emboli, %8'inde kateter tıkanıklığı, %48'inde kateter giriş yeri enfeksiyonu, %8'inde katetere bağlı sepsis, %44'ünde dehidratasyon, %28'inde overhidrasyon, %72'inde hiperglisemi, %16'ında hipoglisemi,, %8'inde hiperkalemi, %40'ında hipokalemi, %32'inde hipernatremi, %24'ünde hiponatremi, %16'mda hipokalsemi, %20'inde hiperlipidemi, %44'ünde prerenal azotemi, %32'inin karaciğer fonksiyonlannda yükselme, %20'inde T.P.B.'nin sonunda ödem; % 84 'üne de anemi tablosu eşlik ettiği saptanmıştır. Kontrol grubunda T.P.B. komplikasyonlarının olgu grubuna göre daha fazla sayıda olmasına rağmen istatistiksel olarak fark olmadığı; Olgu ve kontrol grubunda komplikasyonlan etkilediği düşünülen bazı değişkenler incelendiğinde, Olgu grubunda tıbbi tanılanna göre hiperlipidemi görülmesi incelendiğinde G.İ.S. perferasyonlannda fark olduğu; Kontrol grubunda T.P.B. sürelerine göre hiperkalemi görülme durumlan incelendiğinde 21-30'cu günlerde fark olduğu; diğer değişkenlerde fark olmadığı saptanmıştır. Araştırmada her hastanede mutlaka enteral ve parenteral beslenme komitelerinin kurulması ve bu komitelerde hemşirenin bulunmasının gerekli olduğu; komplikasyonlann her birinin daha aynntılı olarak ve geniş hasta popülasyonlannda araştırılmasının gerekli ve önemli olduğu; Sorumlu hemşirelerin protokol doğrultusunda kullanabilecekleri 'T.P.B. Uygulanan Hastalarda Hemşirelik Girişimlerine Yönelik Kontrol Çizelgesi"; ve klinisyen hemşirenin kullanabileceği "Total Parenteral Beslenme Uygulanan Hastaya Yönelik Hemşirelik İzlenf'çizelgesi öneri olarak sunulmuştur.