Sığacık Körfezi’nin jeotermal kapasitesinin jeofizik ve jeokimyasal yöntemlerle araştırılması


Arş. Gör. Dr. ÖZDE BAKAK

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Deniz Jeolojisi Ve Jeofiziği (Dr), Türkiye

Tez Danışmanı: Faik Erdeniz Özel

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Sığacık Körfezi, Batı Anadolu'da Karaburun yarımadasının güneyinde Teke ve Doğanbey Burunları arasında yer almaktadır. 2005 yılında meydana gelen Sığacık depremlerinden sonra bölge birçok araştırmacının ilgi odağı haline gelmiş olup bölgede deniz tabanı aktif fay yapıları ve depremsellik ile ilgili araştırmalar yapılmıştır. Bununla birlikte Sığacık Körfezi'nin doğusunda karasal alanda önemli jeotermal alanlar (Seferihisar, Cumalı-Karakoç-Doğanbey Burnu kaplıcaları) olduğu bilinmektedir. Bu bağlamda çalışma kapsamında bu etkilerin Sığacık Körfezi deniz tabanında da sıcak su çıkışlarına neden olabileceği düşünülmekte olup bölgenin jeofiziksel, fiziksel ve jeolojik yöntemlerle detaylı olarak araştırılması hedeflenmiştir. Sığacık Körfezi'nde tek kanallı sığ sismik yöntem (SPARKER) ve manyetik yöntem uygulanmıştır. Toplanan manyetik alan verileri WinGLink yazılım programı kullanılarak kutba indirgenmiş ve yapma (psödogravite) gravite haritası elde edilmiştir. Su kolonu içerisindeki sıcaklık ve tuzluluk değişimini belirlemek için CTD yöntemi uygulanmıştır. Ayrıca belirlenen noktalarda yüzey sediment ve derin su örnekleri toplanmıştır. Sediment örneklerine tane boyu, hidrometre, organik karbon (spektrofotometre) ve metal analizleri (ICP-ES/MS), su örneklerine anyon-katyon yüzdelerinin belirlenmesi için analizler (ICP-MS, titrimetrik, gravimetrik) yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda sismik kesitlerde K-G yönlü doğrultu atımlı fay KKD-GGB, D-B ve GGD-KKB normal atımlı aktif ve normal fay yapılarına rastlanmış ve bunlar haritalanmıştır. Bununla birlikte bazı sismik kesitlerde pockmark yapılarına rastlanmıştır. Manyetik alan haritası ve yapma gravite haritaları belirlenen fay yapıları ile oldukça uyumlu olduğu gözlenmiştir. CTD ölçümlerine göre Doğanbey yakınlarında bulunan istasyonlarda deniz tabanında olası sıcak su çıkışları belirlenmiştir. Sedimentlerdeki metal seviyelerinin de özellikle Doğanbey Burnu civarındaki istasyonlarda diğer istasyonlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Metal konsantrasyonları aynı zamanda zenginleşme-kirlilik faktörleri, PI ve IPI indeksleri bakımından da değerlendirilmiştir. Su analizi sonucunda ise konsantrasyonlar referans noktası olarak seçilen deniz suyu örneği ile karşılaştırılmış ve benzer olduğu görülmüştür. Elde edilen tüm sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde bölgenin Doğanbey Bey burnu civarının jeotermal potansiyele sahip olduğu görülmüştür.