İzmir Körfezindeki Organizmalarda Civa Birikimi ve Türlerinin Değerlendirilmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Filiz Küçüksezgin
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
İzmir Körfezi organik madde, petrol ve agır metaller tarafından etkilenmektedir.
Bu çalısmada, İzmir Körfezi’ndeki 3 farklı balık türünde (Mullus barbatus, Diplodus
annularis, Solea vulgaris) toplam civa, metilciva konsantrasyonları arastırılmıs ve
metil civanın total civaya oranları bulunmustur. Biota örnekleri trolle Subat-Eylül
2005 dönemleri arasında 4 örnekleme alanından R/V K. Piri Reis arastırma gemisinin
seferleri sırasında toplanmıstır.
Örneklerde total civa konsantrasyonları soguk buhar teknigiyle atomik
absorpsiyon spektrofotometresi, metil civa ise gaz kromatografisi cihazının “electron
capture” detektörü kullanılarak saptanmıstır. Balıkta total ve metilciva
konsantrasyonları 4.4-221.4 ve 3.7-194.8 (μg kg-1 yas agırlık) aralıgında örnekleme
noktası ve mevsime göre degisim göstermektedir. Total civa ve metilciva
konsantrasyonları türler arasında farklılık göstermistir ve ortalama total civa
seviyeleri Diplodus annularis (Isparoz) 90.7, Mullus barbatus (Barbunya) da ise 63.1
μg kg-1 yas agırlık olarak saptanmıstır. Metil civanın total civaya oranı minimum
seviyede Mullus barbatus (84%), maksimum olarak da Diplodus annularis (98%)’de
bulunmustur. Mullus barbatus’ta örnek boyu ve civa konsantrasyonları arasında
pozitif bir iliski oldugu ortaya çıkmıstır. Mevsim, tür ve örnekleme alanının civa
konsantrasyonları üzerindeki etkilerini arastırmak için ANOVA kullanılmıstır. Total
civa ve metilciva konsantrasyonlarının mevsimsel degisiminin anlamlı oldugu
bulunmustur. En yüksek civa konsantrasyonları eylül ayında saptanırken, en düsük
konsantrasyonlar subat ayında ölçülmüstür. Analiz edilen balıklardan hiçbirinin total
civa miktarı WHO tarafından belirlenen 0.500 μg g-1 yas agırlık limitini asmadıgı
görülmüstür.
Anahtar Kelimeler: Total Civa, Metilciva, Balık, Barbunya, Isparoz, zmir
Körfezi