Yoğun Bakım Hemşirelerinin Tükenmişlik Seviyesinin Deliryumlu Hastalara Bakım Vermede Karşılaşılan Güçlüklere Etkisi; Karma Araştırma

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, sağlık bilimleri enstitüsü, cerrahi hastalıkları hemşireliği, Türkiye

Tez Danışmanı: Meryem Yavuz Van Giersbergen

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Yoğun Bakım Hemşirelerinin Tükenmişlik Seviyesinin Deliryumlu Hastalara Bakım Vermede Karşılaşılan Güçlüklere Etkisi; Karma Araştırma

Amaç: Bu araştırma; Yoğun Bakım Hemşirelerinin Tükenmişlik Seviyesinin Deliryumlu Hastalara Bakım Vermede Karşılaşılan Güçlüklere Etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.

Yöntem: Yoğun bakım hemşirelerinin tükenmişlik seviyesinin deliryumlu hastalara bakım vermede karşılaşılan güçlüklere etkisinin incelendiği tanımlayıcı tipteki bu çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın 1. Aşamasında örneklemini 120 yoğun bakım hemşiresinin oluşturduğu kişilerin sosyo-demografik verileri ve maslach tükenmişlik ölçeği kullanılarak kişilerin tükenmişlik düzeyleri belirlenmiştir. Araştırmanın 2. aşamasında ise araştırmanın 1. aşamasına katılan yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerden maslach tükenmişlik düzeyi yüksek, orta ve düşük 20 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak deliryumlu olan hasta bakımında karşılaştığı güçlükleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Bulgular: Araştırma sonucunda yoğun bakım hemşirelerinin ortalama 26.14±3.70 yaşında olduğu, yoğun bakım ünitesinde ortalama 7,04±2,23 yıl çalıştığı, %87,5’i lisans mezunu, Deliryum ile ilgili eğitim alma durumları incelendiğinde %77,5’i evet yanıtını vermiştir. Yoğun bakımda deliryumda olan hasta ile karşılaşma durumu incelendiğinde %73,3’ü çok sık yanıtını vermiştir. Araştırmaya katılan yoğun bakım hemşirelerinin Maslach Tükenmişlik Ölçeği Alt Grupları Puan Ortalaması incelendiğinde; duyarsızlaşma puan ortalaması 7,8917 orta düzey, duygusal tükenme puan ortalaması 17,2333 orta düzey, kişisel başarı puanı 21,7167 yüksek olarak bulunmuştur. Hemşirelerin deliryum yönetiminde yaşadıkları güçlükler/ zorluklar incelendiğinde; yaralanma riski, hastayı anlama zorluğu, uyku problemi olan hasta, tükenmişlik, deneyimsizlik, hastanın demans tanısının olması ve baş etme güçlüğüdür. Bu zorluklarla baş etmek için hemşireler; fedakârlık, sabırlı olmak ve destek almak gibi yöntemleri kullanmışlardır.

Sonuç: Bu araştırmada; tükenmişlik alt boyutlarından duyarsızlaşma orta düzeyde, duyusal tükenme orta düzeyde ve kişisel başarıda azalma yüksek düzeyde bulunmuştur. Hemşirelerin deliryum yönetiminde yaşadıkları güçlükler/ zorluklar incelendiğinde; yaralanma riski, hastayı anlama zorluğu, uyku problemi olan hasta, tükenmişlik, deneyimsizlik, hastanın demans tanısının olması ve baş etme güçlüğüdür. Bu araştırmada ayrıca; tükenmişlik düzeyi arttıkça hemşirelerin deliryum yönetiminde zorlandıkları sonucuna varılmıştır.

Anahtar kelimeler: yoğun bakım; deliryum, tükenmişlik; güçlük.