OS COXAE’NIN ANATOMİ, ANTROPOLOJİ VE ORTOPEDİK CERRAHİ BİLİMLERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Süleyman Tetik
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
AMAÇ. Os coxae, morfolojik ve morfometrik özellikleri ile anatomi, antropoloji, adli tıp ve ortopedik cerrahi bilimleri yönünden her zaman araştırılmaya ve incelenmeye değer bulunmuştur. Bu çalışmada da, kemik özelliklerinin geniş bir yelpazede incelenmesi ve araştırılması gözönünde tutulmuştur.
GEREÇ VE YÖNTEM. Bu çalışmada, 154 ayrı os coxae’nin morfolojik ve morfometrik özelliklerini tanımlamak amacıyla 63 parametre belirlenmiş, bu parametrelerin birbirleriyle olan ilişkileri, sağ ve sol kemikler arasında anlamlı fark bulunup bulunmadığı ve bazı morfolojik parametrelerin varlığı ya da yokluğunda morfometrik parametrelerin sayısal olarak değişimi istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir.
BULGULAR. Os coxae’da gözleme dayalı morfolojik özelliklerden acetabulum ön kenarı biçimi, crista phallica varlığı ve sulcus preauricularis’in varlığı ve kemiklerde bulunma sıklıkları bildirilmiştir. Acetabulum ön kenarı eğri, açılı, düzensiz ya da düz şekillidir. Crista phallica %61.11, sulcus preauricularis % 49.67 oranında bulunmaktadır. Morfometrik özelliklerden os coxae’ya ait anatomik işaret noktaları arasındaki uzaklıklar, açılar ve kemiğin çeşitli bölümlerindeki kalınlıklar ölçülmüş ve analizleri yapılmıştır. Sağ tarafa ait kemiklerde incisura ischiadica major derinliği, acetabulum derinliği, ramus superior ossis pubis kalınlığı, facies auricularis-linea arcuata kavuşum yeri ile facies symphysialis en üst kenarı arasındaki uzaklık, facies symphysialis en üst kenarı ile buraya en yakın acetabulum kenarı arasındaki uzaklık, facies symphysialis en üst kenarı ile tuberculum pubicum arasındaki uzaklık ve facies auricularis genişliği değerleri anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Birçok parametreler arasında anlamlı ve güçlü korelasyon ilişkisi olduğu saptanmıştır. Crista phallica’nın bulunmadığı kemiklerde incisura acetabuli genişliği, incisura ischiadica major açısı ve facies symphysialis en üst kenarı ile buraya en yakın acetabulum kenarı arasındaki uzaklık değerlerinin; sulcus preauricularis’in bulunduğu kemiklerde ise incisura ischiadica major genişliği, incisura ischiadica major açısı ve ischium-crista phallica-spina iliaca anterior superior açısı değerlerinin anlamlı olarak daha büyük olduğu görülmüştür. Crista phallica ve sulcus preauricularis varlığı arasında negatif yönde ve anlamlı bir korelasyon olduğu saptanmıştır. Incisura ischiadica major’un açısı ile uzunluğunun ve derinliğinin pozitif, güçlü ve anlamlı bir ilişki içinde olduğu ve incisura ischiadica major açısı ile ischium-crista phallica-spina iliaca anterior superior açısı arasında pozitif ve anlamlı bir korelasyon olduğu belirlenmiştir.
TARTIŞMA VE SONUÇ. Os coxae’nin ayrıntılı morfolojisi ve morfometrisi, anatomi, antropoloji, adli tıp ve ortopedik cerrahi bilimleri açısından oldukça değer taşımaktadır. Bugüne dek yapılan çalışmalarda kemiğin belli başlı anatomik özellikleri ele alınmış ve dar kapsamda değerlendirme yapılmıştı. Çalışmamız os coxae’nin morfolojik ve morfometrik özellikleri ile ilgili geniş kapsamlı bilgi vermeyi amaçlamaktadır. Daha önce kullanılmış olan parametrelere ek olarak yeni parametreler içermektedir ve bu anlamda yenilikçi bir anlayışa sahiptir. Bunlara ek olarak, kemiğin tanımlanan belli başlı anatomik özelliklerinin ortopedik cerrahide kullanılan vida-plak uygulamaları sırasında karşılaşılan problemlere ışık tutacağını düşünüyoruz.