Avrupa Birliği Sürecinde Yunanistan’a Yönelik Türk Dış Politikasının Dönüşümü: Neoklasik Realist Bir Analiz
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: İrem Aşkar Karakır
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu tez, Avrupa Birliği (AB) adaylık sürecinde
Türkiye'nin Yunanistan'a yönelik dış politikasını neoklasik realist teori
ışığında ve 1999 ile 2011 ve 2012 ile 2022 yılları arasını kapsayan iki ayrı
dönem içinde analiz etmektedir. Neoklasik realist araştırma tasarımında
bağımsız değişken olarak uluslararası sistem, AB ve Amerika Birleşik
Devletleri'nin (ABD) Türk dış politikası üzerindeki etkisi üzerinden analize
dahil edilmiştir. Uluslararası sistemin getirdiği kısıt ve fırsatları, kendi
filtrelerinden geçiren müdahaleci değişkenler olarak Türk karar alıcıların
algıları ve ülke içi faktörler belirlenmiştir. Müdahaleci değişkenlerin,
uluslararası sistemin etkilerini, bağımlı değişkenler olan dış politika
tercihlerine nasıl yansıttıkları analiz edilmiştir. Tezin temel iddiası, Türk
karar alıcıların algılarının müdahaleci değişkenler olarak, Yunanistan'a
yönelik dış politika oluşumunda belirleyici bir rol oynadığıdır. Bu doğrultuda,
tezin cevabını aradığı birincil araştırma sorusu; sistemik sinyallerin, Türk
karar alıcılar tarafından nasıl algılandığı ve bu algıların dış politika tercihlerine
nasıl yansıdığıdır. Türkiye'nin Yunanistan'a yönelik izlediği dış politika,
sadece iki ülke arasındaki uyum veya anlaşmazlıklarla değil aynı zamanda büyük
güçlerin politikalarıyla şekillenen bir ilişkiler örüntüsü üzerinde
yürütülmektedir. Bu kapsamda, realist değerler sisteminin temel
varsayımlarından ve neoklasik realizmin de birim düzeyli faktörlere verdiği
açıklayıcı rolden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, Türkiye'nin
Yunanistan'a yönelik dış politikasının, sistem düzeyli unsurlardan önemli ölçüde
etkilendiği görülmüştür. Bununla beraber, Türk karar alıcıların, ulusal çıkar
tanımlamaları ve sistemik faktörlere dair algıları, dış politika tercihlerinin
oluşturulmasında belirleyici rol oynamıştır.