Down Sendromlu çocuklarda gastrointestinal sistem hastalıklarının değerlendirilmesi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ, Türkiye
Tez Danışmanı: Öğr. Gör. Cahit Barış Erdur
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Amaç: Bu çalışmada Down Sendromu (DS) tanısı olan çocuklarda Gastrointestinal sistem (GİS) hastalıklarının sıklığının ve çeşitlerinin belirlenmesi ve bu hastalıkların mortalite ve morbiditeye olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi (S.B.Ü) İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde izlenen ve Haziran 2017 ile Haziran 2022 tarihleri arasında başvuran ya da yeni tanı alan DS tanılı olgular çalışmaya dahil edilmiştir. DS tanısı ile izlemde olan olgular hastane veri tabanından taranarak hastalarda GİS tutulumu olup olmadığı belirlenmiştir. GİS tulumunun iki haftadan uzun süren yatış, yoğun bakım ünitesi (YBÜ) yatışı, organ fonksiyon kaybı, cerrahi girişim varlığı ve mortalite ile ilişkisi incelendi. 31.08.2022 tarihinden itibaren geriye doğru en az %90 güç elde etmek için %20 fazla hasta olacak şekilde 202 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya DS tanısı olan 0-18 yaş arası toplam 202 hasta dahil edilmiştir. Hastaların 76'sında (%37,6) GİS tutulumu mevcuttu. En sık görülen GİS tutulum türü olarak 35 (%46) hastada malnutrisyon, 16 (%21,1) hastada gastroözofageal reflü ve 11 (%14,5) hastada kronik kabızlık saptandı. Mortalite ile ilişkili faktörler olarak; GİS tutulumu tanısı, iki haftadan uzun süren yatış, GİS tutulumu nedenli iki haftadan uzun süren yatış, YBÜ yatışı, GİS tutulumu nedenli YBÜ yatışı, GİS tutulumu nedenli cerrahi girişim yapılması ve organ fonksiyon kaybı bulunmuştur. GİS tutulumu varlığı mortalite, organ fonksiyon kaybı, YBÜ yatışı, iki haftadan uzun süreli yatış ve cerrahi girişim gereksinimi ile ilişkili olarak bulunmuştur. Organ fonksiyon kaybı, cerrahi girişim, GİS tutulumu nedenli cerrahi girişim, YBÜ yatışı, GİS tutulumu nedenli yoğun bakım yatışı, iki haftadan uzun süre yatış, GİS tutulumu nedenli iki haftadan uzun süre yatış ile yaş arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmazken yaşın küçük olması ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki mevcuttur. GİS tutulumu varlığının açıklayıcı değişkenlerle arasındaki doğrusal ilişkisinin %78,8 olduğu, GİS tutulumu varlığının klinik değişkenlerden %76,1'i tarafından açıklandığı ve α=0,050 anlamlılık düzeyinde modelin anlamlı olduğu belirlenmiştir (F=28,874, p= 0,0001). GİS hastalıklarının tanısını istatistiksel olarak anlamlı şekilde değiştiren parametreler şikayetler, antropometrik ölçümler ve görüntüleme sonuçları olarak bulunmuştur. Çıkarımlar: DS tanısı olan çocuklarda GİS hastalıkları oldukça çeşitli ve sık olarak görülmektedir. GİS tutulumunun varlığı mortalite, organ fonksiyon kaybı, YBÜ yatışı, 2 haftadan uzun süre yatış ve cerrahi girişim gereksinimi ile ilişkili bulunmuştur. Mortalite ve morbidite gelişen hastalarda daha sık birliktelik göstermektedir. Elde edilen bulgular ile, DS tanısı olan olgularda GİS hastalıklarının dikkatli araştırılması, erken tanınması ve tedavisinin mortalite ve morbiditenin azaltılmasına olanak sağlayabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Down sendromu, Çocuk, Gastrointestinal sistem.