GÜNÜMÜZ HEYKEL SANATINDA BİR ANLATIM ARACI OLARAK “ABJECT SANAT” VE BİR SERGİ

Tez Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Arzu Atıl

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Adından da anlaşılacağı üzere, Güzel Sanatlar alanında; bir kategori olarak güzelin, yücenin ve estetiğin incelendiği çok sayıda kaynak ve araştırma mevcuttur. Modernizm ile birlikte sanatçılar özgürce eserler ortaya koymaya başlamıştır. Özellikle modernizm ikliminde ve neredeyse her sanat dalında (plastik, yazın, gösteri) gözlenen, sanatçının kendi iç dünyasına yöneldiği, güzelin ve ideali arayışın giderek zayıflaması, kaybolmaya başlamasıdır.

Heykel sanatında, hazır nesne ile ivmelenen, retinal hazzın zihinsel hazza dönüşümü, metinde temellendirilerek; geçtiğimiz son otuz yılda Kristeva’nın kuramsallaştırdığı abject (iğrenç) olgusu ile birlikte incelenmiştir.

Kristeva, Foster, Danto, Kuspit gibi yazarların kılavuzluk ettiği bu tez çalışmasında; daha önce kaleme alınan metinlerde odak noktası halini alan “beden” haricinde iğrençlik olgusunun kaynağını oluşturan ve bir tepki olarak tiksinti veren çürümenin, kirliliğin, çirkinliğin de konu kapsamına dahil edilmesi amaçlanmış; iğrençlik kavramının sadece beden, öznenin istifrası ya da salt bir feminist bir bakış olmadığı, alternatif yaklaşımlara da olanak verebileceği, sanat çalışmalarıyla da desteklenerek araştırılmıştır.

Özellikle doksanlı yılların sonunda, kitle iletişim araçlarının genişlemesi ve yeni medya (sosyal medya) düzeninin; savaş, şiddet gibi travmatik olaylara doğrudan ulaşan öznenin deneyimi karşısında; sanatın temsiliyet stratejileri değişti mi? sorusununun yanıtı aranmaktadır.

Araştırmanın son bölümünde ise konuya ilişkin yapılan heykel çalışmalarına yer verilmiştir.