Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Heykel (Yl) (Tezli), Türkiye
Tez Danışmanı: Sevgi Avcı
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Günümüzde kapitalist toplum düzeniyle koşutluk gösteren sanatın
kurumlarının birer mağazaya dönüşmesi, sergilenen nesneleri ticari yatırım
haline getirdi. Bu durum sanatta yeni fikirlerin ortaya çıkmasına neden oldu.
Müze, galeri, vs… gibi mekânların statülerini koruma istekleri doğrultusunda,
kalıcı biçimlere sahip işlerin sergilenmesine karşıt düşünceler; 1960 sonrasında
sanat olmayan nesnelerin sergilenmesi ve sanatçının geçici olan eyleminin
görselleştirilmesiyle ortaya kondu.
Bunun dışında, tarihsel süreç içerisinde sanatın bulunduğu politik rol,
ona toplumda büyük güç ve statü kazandırmıştır. Sanatın kitleler üzerindeki
etkisi; yirminci yüzyılla birlikte dünyanın kapitalist temelde değişimiyle de
süregelmiştir. Bu açıdan birer prestij nesnesi olan sanat yapıtları; toplumla olan
mesafelerini daha da artırmıştır.
“Geçicilik” bağlamında yapılan çalışmalar, alışıla gelmiş geleneksel sanat
objesine göre; biçimlendirme, yerleştirme bakımından farklıdırlar. Bu tür
çalışmalar; yer çekimi ve doğa koşullarına göre biçimlendirilmiş, aynı zamanda
izleyici müdahalesine açık ve gevşek bırakılarak yapılandırılmıştır. Geçicilik;
sanat objesinin sanatçının eyleminin önüne geçmesine, etrafından bağımsız bir
nesne oluşuna eleştiridir. Çalışmaların; bitmiş kalıcı biçim dışında geçicilikleri
ve taşınamaz olmaları; müzelerin temel işlevi olan saklama fikrini
sorgulamaktadır. Geçici olan çalışmalar anti-kapitalist yaklaşımla, alınıp
satılabilen bir meta haline gelmiş ve belli bir kesimin hizmetinde olan sanata
karşı çıkmışlardır.