Alkol ve Sigara Kullanımında Erken Dönem Uyumsuz Şemaların, Ebeveynlik Stillerinin ve Psikolojik Esnekliğin Rolü
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Hakan Coşkunol
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı erken dönem uyumsuz şemalarının, ebeveynlik
stilleri ile sigara ve alkol kullanımı ilişkilerindeki aracı rolünü ve erken dönem
uyumsuz şemaları ile sigara ve alkol kullanımı ilişkilerinde psikolojik esnekliğin
düzenleyici rolünü incelemektir.
Yöntem: Araştırmaya 186 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara Demografik Bilgi
Formu, Young Şema Ölçeği, Young Ebeveynlik Ölçeği, Kabullenme ve Eylem
Ölçeği-II, Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi ve Fagerstrom Nikotin
Bağımlılık Testi uygulanmıştır.
Bulgular: Sonuçlar erken dönem uyumsuz şemalarının, ebeveynlik stilleri ile sigara
ve alkol kullanımı ilişkisinde aracı role sahip olmadığını göstermiştir. Buna ek
olarak, erken dönem uyumsuz şemaları ile sigara ve alkol kullanımı ilişkisinde
psikolojik esnekliğin düzenleyici rolünün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç: Bulgular erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolünü desteklememektedir.
Bir başka deyişle, ebeveynlik stillerinin erken dönem uyumsuz şemaları arttırdığı,
erken dönem uyumsuz şemaların da alkol ve sigara kullanımına yol açtığına dair
bulgu desteklenmemektedir. Ayrıca, psikolojik esneklik erken dönem uyumsuz
şemaları ile sigara ve alkol kullanımı ilişkisinde koruyucu role sahip değildir.
Araştırmanın bulguları, sınırlılıkları ve güçlü yanları alanyazın ışığında tartışılmıştır.
Bununla beraber gelecekte yapılacak araştırmalar için önerilere ve araştırma ile
ilişkili klinik uygulamalara da yer verilmiştir.