Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yapı Bilgisi (Yl) (Tezli), Türkiye
Tez Danışmanı: Neslihan Güzel
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Her gün kullandığımız enerjinin çoğunun yenilenemeyen fosil kaynaklardan elde edildiği bilinen bir gerçektir. Dünya’da kullanılan enerjinin neredeyse yarısının yapılarda tüketilmesi, yapılarda enerjiyi etkin kullanmanın önemini ortaya koyar. Bu çalışmada, enerjinin yapılarda etkin kullanılabilmesi amacıyla geliştirilen sistemler ve mimari tasarım stratejileri değerlendirilmiştir. Yapılarda enerji tüketimi ve mimari tasarım ilişkisinin mevcut durumunun değerlendirilmesi için bir alan çalışması modeli önerilmiş, İzmir ili Karşıyaka ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Tez, beş ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, problem tanımlanmış ve çalışmanın amaç, kapsam ve yöntemi tartışılmıştır. İkinci bölümde; öncelikle enerji etkinlik kavramı ve bu kavramın tarihte mimarlığa yansıması anlatılmıştır. Sonra kullanıcıların konfor gereksinimleri ve yapının çevresi ile etkileşimi konularında çalışmanın takip edilebilmesi için gerekli ön bilgi ve tanımlar verilmiştir. Ayrıca enerji etkin sistemlerin, yapının enerji gereksinimine bulunduğu katkı biçimi temel alınarak sınıflandırılması önerilmiş ve önerilen sınıflandırma dahilinde enerji etkin sistemler açıklanmıştır. Bununla beraber, enerjiyi etkin kullanan mimari tasarım için kriter belirleme yöntemleri; “yerleşim alanı tasarımı”, “kütlesel tasarım”, “mekansal tasarım” ve “yapı elemanı tasarımı” ölçeklerinde İzmir şehri temel alınarak irdelenmiştir. Üçüncü bölümde, enerjiyi etkin kullanmak için tasarlanmış değişik apartman yapıları, kullanılan enerji etkin sistemler ve mimari tasarım stratejileri analiz edilerek değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde ise İzmir’de mevcut apartman yapılarının enerji kullanımı araştırılmıştır. Bölüm iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda, İzmir şehrinde enerji etkin mimari tasarım kriterleri oluşturulması için gerekli fiziksel, coğrafi ve iklimsel karakteristiklerin verileri toplanmıştır. İkinci kısımda, İzmir Karşıyaka’da mevcut şehir dokusunda bir alan ve anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Bunun sonuçları çalışma kapsamında irdelenen enerji kullanımı ve mimari tasarım etkileşimi ön planda tutularak değerlendirilmiştir. Son bölümde çalışmanın sonuçları tartışılmıştır. Değişik ölçeklerde irdelenen mimari tasarım kriterlerinin enerji etkin sistemlerle ilişkisi ve İzmir Karşıyaka’da gerçekleştirilen alan ve anket çalışmasının sonuçları tartışılmıştır.