KOKU REHABİLİTASYON TEDAVİSİNİN GÖRSEL UYARANLARLA DESTEKLENMESİNİN TEDAVİ YANITI ÜZERİNE ETKİLERİ

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Aslı Çakır Çetin

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Amaç
Bu çalışmada, koku rehabilitasyon tedavisinin sanal gerçeklik teknolojisiyle desteklenerek görsel uyaranlar eşliğinde uygulanmasının etkinliği ve güvenliği konvansiyonel yöntem olan dört farklı koku ile 12 haftalık koku rehabilitasyon tedavisi ile karşılaştırılarak araştırılmıştır.

Gereç ve Yöntem
Çalışma, Dokuz Eylül Üniversitesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı'nda 26 hastayla gerçekleştirildi. Dahil edilme ve hariç tutulma kriterlerine göre katılımcılar randomize şekilde kontrol (n=13) ve çalışma (n=13) gruplarına ayrıldı. Tüm hastalara tedavi öncesi ve sonrası Sniffin' Sticks koku testi uygulandı. Kontrol grubuna dört koku ile 12 hafta koku rehabilitasyonu uygulanırken, çalışma grubuna kokularla eş zamanlı olarak kokulara ait görsel uyaran içeren sanal gerçeklik videosu sunuldu.

Bulgular
Her iki gruptaki bulgular yaş, cinsiyet, etiyoloji, nörokognitif skorlar ve tedavi öncesi Sniffin’ Sticks toplam skorları, eşik, diskriminasyon ve identifikasyon alt skorları açısından karşılaştırıldığında benzer dağılım göstermiştir. (tüm karşılaştırmalarda p>0.05).

Her iki grupta da tedavi sonrasında öncesine göre Sniffin’ Sticks toplam skor, eşik ve identifikasyon skorlarında anlamlı düzeyde iyileşme saptandı (sırasıyla p değerleri 0.002, 0.003 ve 0.002). Gruplar arası karşılaştırmada anlamlı farklılık bulunmadı (p>0.05). Her iki grupta da yan etki gözlenmezken tedavi uyumu her iki grupta benzer idi.

Sonuç
Görsel uyaran destekli sanal gerçeklik tabanlı koku rehabilitasyonu, konvansiyonel yöntem olan dört farklı koku ile 12 haftalık koku rehabilitasyonu tedavisi kadar etkin ve güvenilir bir tedavi yöntemidir.

Anahtar Kelimeler: Koku Bozukluğu, Koku Rehabilitasyonu, Nöral Plastisite, Sanal Gerçeklik