Yeni müzik medyalarında kişiye özel çalma listeleri: Sahte bireyselleşme bağlamında Deezer örneği


Arş. Gör. Dr. BURÇE ULUBİLGİN ÇUHADAR

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Müzik Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: Aykut Barış Çerezcioğlu

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Yeni medyalar dinleyiciye kolaylık ve ucuzluk sağlamanın yanında müziğin üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerini ve ticari müzik endüstrisinin işleyişini etkiler. Kültür ürünlerinin ticari değişim değerleri ile kullanım değerlerini yitirmesine vurgu yapan kültür endüstrisi yaklaşımı, kültür ürünleri alıcılarının da çok sayıda ürün bombardımanına tutulduğu süreçte kafası karışmış ve bu nedenle yönlendirmelere açık hale gelmiş olduğu argümanı üzerine temellenir. Çalışmada yeni müzik medyaları ile dünyanın dört bir yanında üretilmiş milyonlarca şarkıya ulaşabilen dinleyicilerin neden belirli şarkıları çokça dinlediği ve bu tercihlerde ortaklaştığı, bu medyalarda kişiye özel vurgusu yapılan listelerin, neden bazı şarkı ve şarkıcılara yer verirken aynı türde yer alan başka müzisyenlere ve müziklerine yer vermediği ve türe bağlı öneriler sunduğu ifade edilen bu listelerin, öne sürdüğü gibi yeni şarkı keşiflerine olanak tanıyıp tanımadığı sorularına yanıt aranır. Temel soruyu "yeni müzik medyaları üzerinde yeni keşifler yapan dinleyicinin, bu keşifleri ne düzeyde kendisinin yaptığı" oluşturur. Çalışmada teknolojik gelişmeler sonucu ortaya çıkan yeni medya-müzik ilişkisine odaklanarak yeni ya da dijital müzik medyaları olarak ifade edilen araçların özellikleri ortaya konulacaktır. Bu bağlamda ele alınan Deezer, dijitallik, hipermetinlilik, çoklu ortam, etkileşimlilik ve kitlesizleştirme gibi yeni medya unsurları ile incelenerek yeni müzik medyaları ile değişen müzikle ilgili süreçler paylaşılacaktır. Deezer'ın kişiye özel vurgusu yapılan ve Flow olarak adlandırılan çalma listeleri ve çalışma prensipleri, bireysellik, dinleyici özgürlüğü ve yeni müzik keşfi odakları ile sahte bireyselleşme kavramı ile anlaşılmaya çalışılacaktır.