Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Candan Arman
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Arteria maxillaris'in Fossa infratemporalis'teki Cerrahi Anatomisi Amaç: Çalışmamızda a.maxillaris'in fossa infratemporalis'te yer alan kısmı; seyir, dallanım paterni, çap ve uzaklık ölçümleri, uzanım şekli, çevre anatomik yapılar ile ilişkileri, kemik referans noktalarına göre eksensel uzaklıkları, n.mandibularis'e göre konumu ve kendi içinde gösterdiği çeşitlenmeler ile bütüncül bir şekilde incelenmiştir. Elde edilen veriler ile a.maxillaris'in konumunun ve çevre yapılar ile ilişkilerinin daha iyi bir şekilde ortaya konulması ve bu bağlamda klinik ve cerrahi müdahalelerde iatrojenik yaralanma riskinin minimalize edilmesine katkı sağlamak hedeflenmiştir. Bütün bu süreçte gerçekleştirilen morfolojik ve morfometrik değerlendirmelerin ve dokümantasyonu sağlanan olguların; anatomik bilgi birikimini genişletmesi ve gelecek diseksiyonlarda yol gösterici olması beklenmektedir. Materyal & Metot: Formalin ile fikse on kadavranın yirmi tarafında, transfacial lateral yaklaşımla a. maxillaris'in fossa infratemporalis'te yer alan kısmı incelenmiştir. Superficial yapıların, ramus mandibulae'nın ve arcus zygomaticus'un kaldırımasını takiben; a.maxillaris'in ve çevre yapıların mikromakasla gross diseksiyonları yapılmıştır. Ramifikasyonlara ve external yapılara ait tüm çap ve uzaklık ölçümleri elektronik kaliper kumpas aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Plan farklıları nedeniyle çevre kemik yapılardan alınan tüm uzaklık ölçümleri eksensel özelliktedir. Bulgular: A.maxillaris'in m.pterygoideus lateralis'e göre lateral seyir oranı: %65; medial seyir oranı: 35% olarak bulunmuştur. Değişsen seyir ile farklı parametrelerin korelasyonları gösterilmiştir. A.maxillaris'in dallanım paterni değerlendirilmiş, ortak kütük yapıları oranları ile birlikte gösterilmiş ve pterygoid dalların organizasyonları sınıflandırılmıştır. A.maxillaris'in uzanım şekilleri yedi ayrı formda ele alınmış; origin noktasının konumu tragion'dan geçen horizontal eksene göre 27,4mm±3,42 inferior'da, caput mandibulae'nın tepe noktasına göre -0,325mm ±4,73mm posterior'da tanımlanmıştır. Mandibula üzerindeki noktalardan caput mandibulae en güvenilir bulunmuş ve tepe noktasından en kısa uzaklık: 17,3mm ±3,43 olarak ölçülmüştür. N.mandibularis'e göre konum: %40 lateral, 40%: n.buccalis'le çaprazlanma ve 20% oranda medial olarak belirlenmiş ve karşılaşılan çeşitlenmeler dokümente edilmiştir. Sonuç: A.maxillaris'in konumunun ve çevre yapılar ile ilişkilerinin tanımlanması invaziv girişimlerde yaralanma potansiyelinin minimalize edilmesi bakımından önemlidir. Anahtar Kelimeler: a.maxillaris, fossa infratemporalis, baş-boyun cerrahisi, dallanım paterni, morfometrik ölçümler, kadavra çalışması