Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Onkoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Yasemin Başbinar
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Kanserin oluşumu ve metastatik fenotip kazanarak ilerlemesi, sadece genetik mutasyonların oluşumuna bağlı olmayan kompleks bir süreçtir. Peritoneal sıvı akışları, sıvı gerilimleri, mikroçevrenin asiditesi veya aşırı proliferasyon gösteren tümör kitlesinin etkisiyle değişen anormal intertisyel sıvı paternleri gibi tümör mikroçevresinin fiziksel özellikleri, kanser hücresinin proliferasyonu, immün sistemden kaçışı, epitelyal-mezenşimal transisyon ve metastaz gibi patofizyolojik fonksiyonları etkilemektedir. Tümör mikroçevresinin fiziksel parametreleri ile değişiklik gösteren fenotipik değişiklikler mikrofluidik sistemler ile hedeflenebilmektedir. Bu araştırmanın amacı, mikrofludik kültür teknikleri kullanarak vücuttaki sürekli sıvı akışının ve sıvı geriliminin kolorektal kanserin metastatik davranışı üzerine olan etkisini post-genomik düzeyde anlamaktır. Çalışmada, sürekli sıvı akışına maruz kalan kolorektal kanser hücreleri (HCT-116 ve HT-29) üzerinde E-kaderin, N-kaderin ve vimentin belirteçlerine ait boyamalar ile epitelyal ve mezenşimal fenotipler karakterize edildi. Sürekli sıvı akışının etkisiyle istatistiksel olarak anlamlılık göstren transkriptom ve miRNA analiz sonuçları ile hedef molekül ve yolak analizleri gerçekleştirildi. Sürekli sıvı akışına maruz kalan kolorektal kanser hücrelerinde, E-kaderin ekpresyonundaki azalma, N-kaderin ve vimentin ekpresyonundaki artış (p 0.05) ile EMT-benzeri fenotip gösterildi. Sürekli sıvı akışının ve sıvı gerilimin etkisiyle değişim gösteren miRNA ve mRNA ekspresyon profilleriyle gerçekleştirilen gen ontolojianalizlerinde, anjiyogenez, apoptoz ve antijen sunumu proseslerinin EMT ile indüklenen metastazı destekleyecek şekilde değiştiği saptandı. Sürekli sıvı akımıyla dinamizm kazanan mikroçevre, epitelyal-mezenşimal transisyon, anjiyogenez, apoptozun düzenlenmesi ve antijen sunumu gibi kanserin ilerlemesini sağlayan fonksiyonları etkilemektedir. Hücrenin biyolojik süreçlerine etki ederek terapötik sonuçları da etkileyebilme yetisi olan intertisyel sıvı akışı ve sıvı gerilimin her kanser tipine bağlı olarak sebep olduğu değişiklikler ve bunlara at moleküler mekanizmalarının açığa çıkarılması ile potansiyel terapötik hedeflerin oluşması söz konusudur.