Yapı bilgi modellemesi projelerinde sanal süreç iş birliğini geliştirmek için sosyal ağ analizi ve etmen tabanlı simülasyon ile bir bilgi ağı modeli


Arş. Gör. NURDAN KASUL

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Fahriye Hilal Halıcıoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Yapı bilgi modellemesi (YBM), üç boyutlu bir geometrik modelleme aracı olmanın ötesinde, proje verilerinin ortak bir veri ortamında yönetildiği ve sanal süreç işbirliğini teşvik eden bir yaşam döngüsü yönetimi yaklaşımıdır. Ancak, YBM projelerindeki sanal süreç işbirliğinde yaşanan bilgi kopuklukları ve iletişim darboğazları çözüm bekleyen kritik bir problem alanı haline gelmiştir. Tez çalışmasının temel amacı, YBM projelerinde aktörler arasındaki sanal süreç işbirliğini geliştirmeye yönelik bir bilgi ağı modeli önermektir. Bu doğrultuda, Sosyal ağ analizi (SAA) ile etmen tabanlı modelleme (ETM) ve simülasyona dayalı bir metodoloji kurgulanmıştır. Modelin uygulanabilirliği, üç farklı YBM projesi üzerinde yürütülen vaka çalışmalarıyla gerçekleştirilmiştir. SAA bulguları, YBM süreçlerindeki bilgi akışının aktörler arasında eşit dağılmadığını göstermiştir. Ağın belirli aktörlerinde aşırı bilgi yığılmaları yaşanırken, bazı kilit aktörlerin yapısal boşluklara düşerek sistemden izole olduğunu belirlenmiştir. ETM simülasyon bulguları, işbirliği ağının bütüncül bir yaklaşımla optimize edilmediğinde bilgi darboğazlarını çözmek yerine yalnızca başka aktörlerin üzerine kaydırdığını göstermiştir. SAA bulgularına dayalı ETM simülasyonları ile kurgulanan bilgi ağı modeli, YBM projelerinde sanal süreç işbirliğini geliştirmeye yönelik özgün bir yaklaşım sağlamaktadır. Modelin uygulanabilirliğinin vaka çalışmalarıyla test edilmiş olması ve farklı YBM projelerine de uyarlanabilir olması, sektör uygulayıcılarına sunulan pratik katkıyı oluşturmaktadır.
Anahtar Kelime: Yapı Bilgi Modellemesi (YBM), Sanal Süre. İş birliği, Bilgi Ağı Modeli, Sosyal Ağ Analizi, Etmen Tabanlı Modelleme