BAŞ BOYUN KANSERLİ HASTALARIN TEDAVİSİNDE ADAPTİF RADYOTERAPİNİN DOZİMETRİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Radyofizik (Sağlık Fiiziği) , Türkiye
Tez Danışmanı: Mustafa Adnan Esassolak
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Radyoterapi tedavileri süresince tümördeki küçülmenin yanı sıra kilo değişimine maruz kalan nazofarenks ve larenks kanseri tanılı hastalara farklı zaman dilimlerinde uygulanan adaptif radyoterapi (ART) tedavilerinin hangi zaman diliminde ve kaç kere uygulanması gerektiğinin araştırılması. Yöntem: Radyoterapi tedavileri süresince tümördeki küçülmenin yanı sıra kilo değişimine maruz kalan 30 baş-boyun kanserli hastaya (18'i nazofarenks ca, 12'si larenks ca) ilk tedavi BT taramasından sonra, 10., 15., 20. ve 25. tedavi günlerinde ART planlaması uygulanmıştır. İlk tedavi planı doz dağılımı referans alınarak 4 ayrı ART planlaması için 16 farklı ART plan senaryosuna ait ağırlıklı kümülatif toplam doz dağılımı hesaplanmıştır. Her bir ART plan senaryosu ile ilk plan istatistiksel sonuçlar eşliğinde boxplot ile dozimetrik olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Kilo değişimlerinde tüm tedavi süresince yaklaşık olarak ortalama %10'a yakın bir düşüş saptanmıştır. Her iki hasta grubu için incelenen her üç hedef yapıda da adaptif plan sayısının azalmasına bağlı olarak PTV Coverage ve PTV C.I. için azalış, PTV H.I. için ise artış görülmüştür. İncelenen her iki hasta grubu için kritik organ grafiklerinde spinal kord haricindeki kritik organlarının hiçbiri için adaptif plan senaryolarında plan kabul kriterlerinin dışında bir değer görülmemiştir. Sonuç: Çalışma sonucunda kilo değişimi yaşayan hastalarda hem hedef yapılar hem de kritik organlar için 10. tedavi günü ile 25. tedavi günleri aralığında en az 2 adaptif radyoterapi yapılması önerilebilir. Ancak değerlendirme grafiklerinden de anlaşılacağı üzere her bir hasta kendi içerisinde uç değişimler gösterebilmektedir. Bu nedenle her hafta kilo kontrolü eşliğinde (Cone Beam Computed Tomography) CBCT görüntüleri incelenerek ciddi değişim saptanması durumunda adaptif plan sayısı artırılabilir. Bu çalışma sonuçları tedavisi sırasında kuşku duyduğumuz değerlendirme kriterleri için bir rehber niteliğindedir.