Batı Anadolu jeotermal akışkanlarında borun jeokimyasal döngüsü ve izotop fraksiyonlaşması
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Yılmaz Savaşçın
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Anadolu ve çevresindeki bölgelerin, KD yönünde mutlak ve tersi yönündeki (GB) görece hareketleri sonucu, Neotektonik evrede KB-GD uzanımlı grabenler gelişmiştir. Bu yeni tektonik model, Batı Anadolu'nun genç magmatizma ve jeotermal sistemleri ile de uyumludur. Bu modele göre ısı kaynağına bağlı olarak sınıflandırılmış olan jeotermal sistemlerin sürekliliği ve Ege Bölgesi'ndeki farklı konumlarını da açıklanabilmektedir. Yitim zonundaki altere okyanus kabuğun ve kalın okyanus sedimentlerinden yükselen akışkan fazın taşıdığı bor, Batı Anadolu'nun değişik jeolojik süreçleri boyunca (kısmi ergime, farklı ortamlardaki kristalleşmeler, akışkan kapanımlar) izotop ayrımlaşmasına uğrayarak, farklı ortamlarda farklı oranlarda yer almıştır. Batı Anadolu'nun derin dolaşımlı jeotermal sistemleri önemli miktarda bor içerirler (Kızıldere, Germencik, Salihli). Bu yüksek sıcaklıklı, derin dolaşımlı sahalar, yer yer pegmatitik mineraller içeren Menderes metamorfikleri ile etkileşimdedir. Genelde bu tür kayalarda göreceli olarak düşük olan ?11B değerleri, suların düşük ?11B değerleri ile uyum göstermesi nedeniyle borun çoğunlukla su-kaya etkileşimi ile sulara katıldığını sonuçlar. Pamukkale, Karahayıt gibi daha sığ dolaşımlı sistemlerde, bor miktarları daha düşüktür, buna karşın ?11B değerleri, litolojiye bağlı olarak az miktarda değişiklik gösterirler. Denizel karışımın olduğu bölgelerde, göreceli yüksek ?11B değerleri, su-kaya etkileşimin yanında denizel katkının da olduğunu gösterir