Ebeveyn Düşme Bilgisi Ölçeği Türkçe Versiyonunun Psikometrik Özellikleri

Creative Commons License

BEKTAŞ İ., Yaz Ş. B., BAŞDEMİR S., Bektas M., Sheppard-Law S.

Journal of Academic Research in Nursing, cilt.12, sa.2, ss.99-106, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu metodolojik araştırmada, Ebeveyn Düşme Bilgisi Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması ve hastanede yatan çocukların ebeveynlerinde psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Metodolojik ve kesitsel nitelikteki çalışma, Şubat-Haziran 2024 döneminde hastanede yatan çocuklara bakım veren 213 ebeveynle yürütülmüştür. Ölçeğin dilsel ve kültürel uyarlama sürecinde ileri çeviri, çeviri komitesi incelemesi, geri çeviri, uzman değerlendirmesi ve pilot uygulama aşamaları izlenmiştir. İçerik geçerliliğinin değerlendirilmesinde madde ve ölçek düzeyindeki içerik geçerliliği indekslerinden yararlanılmıştır. Yapı geçerliliği keşifsel ve doğrulayıcı faktör analizleriyle incelenirken, güvenilirlik Cronbach alfa, McDonald omega, madde-toplam korelasyonları ve yarıya bölme yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Türkçe uyarlama 23 madde ve beş alt ölçekten oluşmuştur. Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı 0,812 olarak bulunmuş ve Bartlett küresellik testi istatistiksel olarak anlamlı sonuç vermiştir. Beş faktörlü model toplam varyansın %61,154’ünü açıklamıştır. Karşılaştırmalı uyum indeksi bulguları, bazı uyum indeksleri kabul edilebilir sınırın alt düzeylerine yakın olmakla birlikte modelin genel olarak kabul edilebilir uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. Toplam ölçek için Cronbach alfa 0,821 olup alt ölçeklerde 0,655-0,887 arasında değişmiştir. Sonuç: Bulgular, Ebeveyn Düşme Bilgisi Ölçeği’nin Türkçe formunun, çocukların hastanede yatış sürecinde ebeveynlerin düşme risklerine ilişkin bilgi ve farkındalıklarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. Ölçek, pediyatri hemşirelerinin ebeveynlerin eğitim gereksinimlerini belirlemesine ve düşmelerin önlenmesine yönelik girişimleri planlamasına katkı sağlayabilir.
Objective: The purpose of this methodological study was to produce a Turkish adaptation of the Parental Falls Knowledge Scale and to examine its psychometric performance in parents of hospitalized children. Methods: A methodological, cross-sectional psychometric validation design was used with 213 parents who were caring for hospitalized children between February and June 2024. Linguistic and cultural adaptation involved forward translation, translation-committee review, back translation, expert appraisal, and pilot testing. Item-level and scale-level content validity indices were calculated to evaluate content validity. Construct validity was investigated through exploratory and confirmatory factor analyses. Reliability was examined using Cronbach’s alpha, McDonald’s omega, item-total correlations, and split-half procedures. Results: The adapted Turkish scale retained 23 items grouped into five subscales. Sampling adequacy was supported by a Kaiser-Meyer-Olkin coefficient of 0.812, while Bartlett’s test of sphericity reached statistical significance. The five-factor solution accounted for 61.154% of the total variance. Confirmatory factor analysis supported an acceptable level of model fit, although several indices were near the lower boundary of acceptability. For the overall scale, Cronbach’s alpha was 0.821; subscale coefficients ranged from 0.655 to 0.887. Conclusion: Findings indicate that the Turkish form of the Parental Falls Knowledge Scale provides valid and reliable measurement of parents’ knowledge and awareness concerning fall risks during pediatric hospitalization. It may also assist pediatric nurses in recognizing parental educational needs and organizing fall-prevention interventions.