Güncel Gelişmeler Işığında Yükseköğretim Öğrenci Disiplin Soruşturmalarına İlişkin Değerlendirmeler
9. uluslararası Asos Hukuk Kongresi, Samsun, Türkiye, 24 - 26 Mart 2023, ss.141-143, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Samsun
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.141-143
- Dokuz Eylül Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
İdari yaptırımların bir türü olan disiplin yaptırımları, temel bir hak olan eğitim hakkının sınırlandırılması sonucunu doğurabilmektedir. Özellikle “yükseköğretim kurumundan çıkarma” ya da “yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma” disiplin yaptırımları bireylerin eğitim hakkına doğrudan etki etmektedir. Temel hak ve özgürlükler bakımından sınırlandırıcı sonuçlar doğurmaları nedeniyle disiplin yaptırımlarına ilişkin kuralların açık ve kesin bir şekilde düzenlenmesi şarttır. Dolayısıyla disiplin suç ve cezalarına ilişkin düzenlemeler, kanunilik ilkesi ve hukuki güvenlik ilkesinin gereklerine uygun olacak şekilde tesis edilmelidir. Anayasa’nın “Yükseköğretim Kurumları” başlıklı 130. maddesinin 9. fıkrası uyarınca “disiplin ve ceza işleri”nin kanunla düzenleneceği öngörülmüştür. Bu kapsamda yükseköğretim kurumu öğrencilerinin tâbi olacağı disiplin soruşturulmalarına ilişkin kurallar ve haklarında verilecek disiplin cezaları 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 54. maddesinde düzenlenmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun yükseköğretim kurumu öğrencilerine gerçekleştirdikleri disipliner fiiller sebebiyle çeşitli disiplin cezalarının verilmesini öngören 54. maddesinin (a) bendinin, disiplin cezasını gerektiren fiillerin söz konusu normda soyut biçimde ifade edildiği ve hangi fiile hangi disiplin cezasının uygulanacağının açık olmadığı gerekçesiyle Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülmüştür. Ayrıca, Kanun’un öğrencilerin disiplin işlemleri ile ilgili konuların Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenmesi öngören 65. maddesi hükümleri, öğrencilerin disiplin suç ve cezaları hakkındaki konuların kanun ile düzenlenmesi gerektiği, söz konusu konulara ilişkin düzenleme yapma yetkisinin idareye bırakılmasının kanunilik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülerek söz konusu kuralların iptali istenmiştir. Anayasa Mahkemesi, 8 Eylül 2022 tarihinde söz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğunu tespit ederek iptaline, iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanması tarihinden başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir. 9 Şubat 2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2547 sayılı Kanun’un 54. maddesi değiştirilmiştir. Ayrıca, dayanağı Kanun’un 65. maddesi olan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği mülga edilmiştir. Son kanuni düzenlemede, her bir disiplin cezası ayrı ayrı tanımlanmış ve hangi fiillerin hangi disiplin cezasını gerektirdiği açıkça belirlenmiştir. Ancak son kanuni düzenlemenin de eleştiriye açık yönleri bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Disiplin Soruşturması, Disiplin Cezası, Disiplin Suçu, Kanunilik İlkesi, Belirlilik İlkesi.