Sayısal Görüntü İşleme Tekniklerinin Şev Ve Dolguların Üç Boyutlu Topoğrafik Modellerinin Kurulumuna Uygulanması Ve Kalibrasyonu Üzerine Bir Araştırma: İnsansız Hava Araçlarından Alınan Sayısal Görüntülerin Kullanımı


Creative Commons License

Önal O. (Executive), Özden G., Ören A. H.

TUBITAK Project, 2017 - 2019

  • Project Type: TUBITAK Project
  • Begin Date: June 2017
  • End Date: June 2019

Project Abstract

Bu TÜBİTAK projesinde şev ve dolguların stabilite analizleri için görüntü işleme teknikleri kullanılarak hava fotoğraflarından elde edilmiş topografik modellerinin kullanılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda iki farklı saha seçilmiş ve farklı tarihlerde alınmış hava fotoğrafları kullanılarak arazide meydana gelen hareketler izlenmiştir. Hava fotoğraflarından topografik yüzey modellerinin oluşturulması için “Hareket Tabanlı Yapısal Modelleme” tekniği kullanılmıştır. Bu teknik ile farklı perspektiflerden birbiri ile kesişen görüntüler alınmış ve bunlar işlenerek çalışma yapılan sahaların üç boyutlu sayısal modelleri oluşturulmuştur. Oluşturulan modeller incelenen sahalarda tesis edilmiş kontrol noktalarından alınmış koordinatlarla kalibre edilmiş ve gerçek koordinat ve boyutlara taşınmıştır. Farklı tarihlerde yapılan uçuşlar ile yüksek detay seviyesinde oluşturulmuş üç boyutlu yüzey modelleri birbiri ile kıyaslanmış ve arazideki hareketlerin niceliksel olarak takip edilebildiği görülmüştür. Fotogrametrik yöntemlerle elde edilen yüzey topografyasının ve araziden elde edilen verilerin sonlu elemanlar modeline aktarılması bu projenin özgün yanını oluşturmuştur. Bu maksatla fotogrametrik çalışmalar neticesinde oluşturulan yüksek detay seviyesindeki üç boyutlu modellerin sonlu elemanlar yazılımlarının analiz edebileceği niteliğe taşınması amacıyla sistematik bir çalışma yürütülmüştür. Sistematik çalışma sonucunda fotogrametrik yöntemle alınan yüzey modellerinin belirli sınırlar dahilinde sadeleştirilmeden sonlu elemanlar yazılımına aktarılmasının mümkün olmadığı sonucu ortaya çıkmıştır. Öte yandan poligon sayısı yüksek olan modellerin üç boyutlu sonlu elemanlar analizlerinin anlamlı sürelerde tamamlanamadığı, yüzey geometrisini bozmamak koşuluyla poligon sayısının önemli oranda azaltılmasının bir zorunluluk olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, aktif olarak hareketin devam ettiği ve aletsel olarak izlenen bir kazı şevinin üç boyutlu sonlu elemanlar modeli hava fotoğrafları ve sahada yapılan gözlem, sondaj ve inklinometre ölçümleri değerlendirilerek oluşturulmuş ve hareketin durdurulması için gerekli yapısal önlemler analiz edilmiştir.