Toplum Çevirmenliği Dersinin İzlence Değerlendirmesi ve Eğitim Önerileri
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2021 - 2023
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
- Başlama Tarihi: Eylül 2021
- Bitiş Tarihi: Eylül 2023
Proje Özeti
Toplum çevirmenliğinin hem uygulama hem de araştırma alanı olarak gelişiminde dönüm noktası 1922 yılında Kanada’da düzenlenen ‘’Critical Link’’ konferansıdır. Bu konferans toplum çevirmenliği üzerine düzenlenen ilk uluslararası konferanstır. “1995 yılında düzenlenen ‘1st International Conference on Interpreting in Legal, Health, and Social Service Settings” başlıklı bilimsel toplantıda, toplum çevirmenliği (TÇ) şöyle tarif edilmişti: “Toplum çevirmenliği, devletin resmi dil(ler)ini konuşamayan kişilerin kamu hizmetleri sağlayıcılarıyla iletişim kurmasını ve böylelikle hukuk, tıp, eğitim hizmetleri ile devletin sağladığı hizmetlerden ve sosyal hizmetlerden tam ve eşit olarak yararlanmasını sağlar’ (Ross, 2018).” Toplum çevirmenliğinin bir kurumsal/kamusal hizmet olduğu tanımından hareketle, bunun zaten İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 21. madde ve 2. Fıkrasında, “her şahıs memleketin kamu hizmetlerine eşitlikle girme hakkını haizdir” şeklinde tasdiklendiği ve toplum çevirmenliğine ihtiyacın vurgulandığı görülmektedir. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde de iletişim hizmetine erişimin bireyin hakkı olduğuna dair bilgilendirmenin yapıldığı görülmektedir. Dünya çapında toplumların birbirleriyle etkileşimleri hızla arttığından, dil farklılıklarından kaynaklanan sorunlar özellikle kamu alanlarında kendini göstermiştir. Bu nedenle toplum çevirmenliği dil farklılıklarının öne çıktığı ve sorun teşkil ettiği alanlarda iletişimin sağlanmasında hayati öneme sahiptir. Toplum Çevirmenliği dersinin Türkiye’deki çeviribilim bölümlerinde müfredatlarda yer alma durumundaki yetersizliği ortaya konmuştur (Ross, 2018), ancak İngilizce Mütercim Tercümanlık bölümlerinde Toplum Çevirmenliği dersinin zorunlu veya seçmeli olma durumları, ders izlencelerinde hangi alt alanlarını kapsadığı, eğitim yöntemleri, teknikleri ve kazanımlarının neler olduğuyla ilgili ayrıntılı ve sistematik bir çalışma alanyazında mevcut değildir. Bu amaçla önerilen projede Türkiye’deki kamu ve özel üniversitelerde bulunan İngilizce Mütercim Tercümanlık bölümlerindeki müfredatta zorunlu ya da seçmeli olarak yer alan Toplum Çevirmenliği derslerinin izlencelerinin bölümlerin web sayfalarında yer alan ders içerik paketlerinden alınmasıyla ve öğretim üyeleriyle görüşme yöntemiyle sistematik olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca Toplum Çevirmenliği alt alanlarından birinde en az beş yıl tecrübesi olan 5 toplum çevirmeniyle görüşme yapılarak alandaki sorunlar ve eğitim önerileri alınarak proje sonucunda toplum çevirmenliği eğitimine ilişkin öneriler bir kitapçık haline getirilerek sunulacaktır.