Akdeniz E. (Yürütücü), Erön A., Akdeniz S., Eroğlu Çelebi S., Görücü M. Z.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2020 - 2020
Manisa'nın Akhisar İlçe merkezinde yer alan Thyateira Antik Kenti Kazısı'nın 2020 yılı çalışmaları 04.08.2020-31.08.2020 tarihleri arasında Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Dokuz Eylül Üniversitesi adına, Prof. Dr. Engin AKDENİZ’in başkanlığında, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nden Doç. Dr. Gökben AYHAN ve Aydın Adnan Menderes Üniversitesi'nden Arş. Gör. Nihal AKILLI'nın 1. ve 2. başkan yardımcılığında gerçekleştirilmiştir. Kazı evi Depoların açılma tarihi 05.08.2020, Kazı evi depoların kapatılma tarihi 28.08.2020’dir. Kazının kapanış tarihi ise 31.08.2020’dir. Bu sezon çalışmaları çevre düzenlemesi, kazı evi tadilatı, kazı evi depolarının düzenlenmesi, buluntulara y önelik ve yayın ağırlıklı gerçekleştirilmiştir. Covid 19 Pandemisi sebebiyle Gene Müdürlüğümüz tarafından belirtilen kurallara sıkı bir şekilde ciddiyetle uyulmuş, kazı süresi boyunca bu konuyla ilişkili herhangi bir olumsuzluk yaşanmamıştır.
Manisa Valiliği tarafından Akhisar Belediye Başkanlığı'na aktarılan ödenek kapsamında Malakari Mimarlık Restorasyon firması tarafından üstlenilen, Kazı Başkanı Prof.Dr.Engin Akdeniz ile proje müellifi Mimar Kıyas Tökmeci, Statik Danışman İnşaat Mühendisi Bülent İliter'in katılımıyla periyodik olarak kontrol edilen ve tutanakları kayda geçirilen Tepe Mezarlığı ören yerindeki Sütunlu Roma Caddesi'nin restorasyonu kazı sezonunda tamamlanmış olup, 12.08.2020 tarihinde İzmir 2 numaralı Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu'na bilgi verilmiştir. Kurulun 26.08.202 tarihli toplantısında alınan 13226 (45.01/35) sayılı kararıyla uygulama uygun olarak değerlendirmiştir önelik ve yayın ağırlıklı gerçekleştirilmiştir. Covid 19 Pandemisi sebebiyle Gene Müdürlüğümüz tarafından belirtilen kurallara sıkı bir şekilde ciddiyetle uyulmuş, kazı süresi boyunca bu konuyla ilişkili herhangi bir olumsuzluk yaşanmamıştır.
Buluntular üzerine yapılan çalışmalar ele alındığında; Hastane Höyüğü'nde kazıya başlanmasının temel sebebini oluşturan, Thyateira Antik yerleşimi öncesi Akhisar'ın erken dönem iskanına yönelik olarak ele geçen Prehistorik ve Protohistorik buluntulara ilişkin Prof. Dr. Engin Akdeniz, Arş. Gör. Dr. Muammer İreç ve Arş. Gör. Nihal Akıllı çalışmalar 7 yapmıştır. Buluntuların fotoğraf ve çizim işlemleri ile değerlendirmeleri yapılıp yayına hazırlanmaya çalışılmıştır. Buna göre Hastane Höyüğü'nde ele geçen özellikle MÖ II. binyıla tarihlendirilebilecek seramik buluntuları hakkında çok ayrıntılı bilgi sahibi olmadığımız Batı Anadolu'nun iç batı kesimlerinin Protohistoryası için oldukça ilginç bilgiler sunduğu görülmektedir.
Doç. Dr. Gökben Ayhan, Thyateira Antik Kenti ve Hastane Höyüğü Kazısının 2020 yılı kazı sezonunda gerçekleştirilen depo çalışmasında ağırlıklı olarak 2016-2019 yıllarında ele geçen Türk dönemine ait sırlı ve sırsız seramikler üzerinde detaylı olarak bilimsel çalışma yapmıştır. Eserlerin fotoğrafları çekilmiş, çizimleri yapıldıktan sonra Munsell renk kataloğuna göre hamur, astar ve sırlarının renkleri tespit edilmesi yöntemleriyle yayına yönelik çalışmalar sürdürülmüştür.
Prof. Dr. Serpil Eroğlu Çelebi tarafından 2020 Yılı kazı sezonunda antropolojik çalışmalarda 2014 yılında çıkarılmış olan iskeletlerin temizlik çalışmaları yapıldıktan sonra antropolojik analizlerin gerçekleştirilebilmesi için restorasyon çalışmaları yapılmıştır.
Doç Dr. Safiye Akdeniz, “Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Akhisar” konulu bilimsel araştırması için çalışmalarda bulunmuştur. Seyahatnamesinde Akhisar hakkında oldukça ayrıntılı bilgiler sunmuş olan Evliya Çelebi'nin bahsettiği kısımların bugün kazısı yapılan Kethüda Mahallesi'ndeki Hastane Höyüğü ve çevresi olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar üslubu gereğince mübalağa yapsa da Akhisar'ın demografik yapısı, etnografik özellikleri ve şüphesiz kazının konusu olan arkeolojik depositler hakkında da kıymetli bilgiler sunmaktadır. Zaman içerisinde ciddi tahribat geçirdiği anlaşılan Hastane Höyüğü üzerindeki yapı kalıntılarının Evliya Çelebi'nin "saray" olarak tanımladığı yapıya ait olduğu, hatta ilçeye adını veren kalıntıların da kazısı yapılan yerdeki mimari kalıntılar olduğu anlaşılmaktadır.
Kazı üyesi Mimar Kıyas Tökmeci Tepe Mezarlığı sütunlu Roma Caddesi restorasyon projesiyle ilgili incelemelerde bulunmuştur. Mühendis Yalım Ünal mimari çizim çalışmalarını devam ettirdi. Hastane Höyüğü üzerini adeta kaplayan tapınak yapısının çizim çalışmalarına devam etmiştir.
Hastane Höyüğü kazı alanının yukarı kısmındaki doğu kapısının önüne kimliği bilinmeyen kişiler (ağırlığı sebebiyle) tarafından kazı dönemi öncesi bir tarihte taş bir blok bırakıldığı anlaşılmaktadır. Ters çevrildiğinde üzerinde Roma dönemi Grekçesiyle yazıt bulunan bloğun Akhisar Müzesi’ne götürülmesi ile ilgili olarak Akhisar Müzesi Sorumlusu Özlem Evci, Akhisar Müzesi Uzmanı Mustafa Kılgın’a bilgi verilmiş fakat kazının kapatıldığı 31.08.2020 tarihine kadar taş blok teslim alınmamıştır. Kazıda çıkmayan bu yazıtın fotoğrafı pandemi sebebiyle yaşı dolaysıyla fiilen kazıya gelemeyen Prof. Dr. Hasan Malay'a iletilmiş ve tarafından okunmuştur. Bir adak yazıtının sonu olan bu taş blokta adağı adayan kişinin Augustus kültünün rahibi ve neokorosu (tapınak görevlisi) olduğu anlaşılmıştır. Adağın kime adandığı korunamamıştır. Yazıt, 03.09.2020 tarihinde Akhisar Belediyesi tarafından yollanan iş makinesi ile Akhisar Müzesi'ne taşınmış olup işlem tutanak altına alınmıştır.