Çatışma Sonrası Dönemde Uluslararası Güvenlik: Batı Balkan Devletlerinin Karşılaştırmalı Analizi


Canveren Ö. (Yürütücü), Arman M. N., Kaiser A., Gürsoy B., Demir H., Arap İ.

TÜBİTAK Projesi, 3501 - Ulusal Genç Araştırmacı Kariyer Geliştirme Programı, 2026 - 2027

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 3501 - Ulusal Genç Araştırmacı Kariyer Geliştirme Programı
  • Başlama Tarihi: Mayıs 2026
  • Bitiş Tarihi: Ağustos 2027

Proje Özeti

Çatışma sonrası dönemde ulus-devlet inşa süreçleri devam eden Batı Balkan devletlerinde (Arnavutluk, Bosna-Hersek, Karadağ, Kosova, Kuzey Makedonya ve Sırbistan) uluslararası güvenlik gündemi önem ve önceliğini korumaktadır. Araştırmanın ana amacı, çatışma sonrası bağlamda bölge ülkelerindeki güvenlik gündemini karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Uluslararası ilişkiler disiplini temelli projede siyasi tarih, uluslararası hukuk, siyaset bilimi ve kamu yönetimi disiplinleriyle etkileşim halinde iki çalışma gerçekleştirilecektir: 1) İlk çalışmada, bölgenin çatışma sonrası yapısını yansıtan ve nihai çözüme kavuşamamış olan Sırbistan-Kosova gerilimi ele alınacaktır. Siyasi tarih ve uluslararası hukuk temelli bu çalışmada, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi oturumlarındaki konuşmalar, argumentatif söylem analizi yardımıyla karşılaştırmalı olarak analiz edilecektir. 2) Farklı analiz düzeylerini (birey, grup, ulusal, bölgesel ve küresel sistem) kapsayan ve dış politikaya ilişkin genel çerçeveyi görmeye imkân sağlayacak olan ikinci çalışma, bölge ülkelerinin güvenlik gündemine odaklanmaktadır. Bu sebeple ontolojik güvenlik teorisi yardımıyla bölge ülkeleri karşılaştırmalı olarak analiz edilecektir. 15 aylık proje kapsamında, iki ana çalışmanın bulgu ve sonuçlarıyla makale, bildiri ve kitap bölümleri yayınlanması hedeflenmektedir. Yaygın etkinin arttırılması için ayrıca çalıştay, seminerler ve toplantılar düzenlenecektir. Projenin altı ülkeyi kapsayan karşılaştırmalı kurgusu, veri setinin genişliği ve disiplinlerarası yapısı, ‘ekip çalışması’ ve bütçe gerektirdiğinden programa başvuru zorunluluğu doğmuştur. Disiplinlerarası proje önerisinin önemi ve özgün değeri, Batı Balkan devletlerinin analizinde kullanılan yönteme (karşılaştırmalı siyaset) ve araştırmanın bağlamına (çatışma sonrası geçiş döneminde uluslararası güvenlik gündemi) dayanmaktadır. Türk dış politikası açısından kritik önemde olan bölgedeki uluslararası güvenlik gündeminin, disiplinlerarası bir perspektifle karşılaştırmalı analizi, muhtemel bulgu ve sonuçları üzerinden literatüre katkı sağlayacaktır. Proje yürütücüsünün farklı çalışmalarda kullandığı kuramsal, kavramsal ve metodolojik çerçeveleri yeni ülke ve/veya konu örneklerine uygulayacak olması, kuram ve metoda ilişkin yetkinliklerini arttıracaktır. Proje, yürütücünün disiplinlerarası perspektifli ‘bölge uzmanı’ (çağdaş Balkan siyaseti) olmasına katkı sunacaktır.