Sökmen İ., Gözüyeşil P.(Yürütücü), Tan S.
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2027
Tarihî Türk yazı dilleri Köktürk, Uygur, Karahanlı, Harezm, Kıpçak, Çağatay ve Eski Anadolu olmak üzere temelde yedi evrede incelenmektedir. Bu yazı dilleri günümüz Türkçesinden fonetik, morfolojik, leksikolojik ve semantik açıdan farklılaşmakta dolayısıyla öğrenciler bu dönemlere ait metinleri okumada ve gramer özelliklerini öğrenmede güçlükle karşılaşmaktadırlar. Türkiye Türkçesinin köklerini barındıran bu yazı dillerinin günümüzden farklılaşan taraflarının öğretilmesi eğitim ve öğretim süreçleri açısından büyük önem arz etmektedir. Yükseköğretimde Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği ana bilim dalları ders paketlerinde bu tarihî yazı dilleri “Tarihî Türk Lehçeleri 1-2” derslerinde işlenmektedir. Fakat ders içerikleri incelendiğinde “okuma” dışına diğer dil becerilerinin geliştirilmesine yönelik hiçbir etkinliğe yer verilmediği ve etkinliklerin alfabe aktarımı ve sözcük tahlili ile sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu bağlamda öğrencilerin tarihî Türk yazı dillerinin özelliklerini kavratmak ve onların bu konudaki tutum ve algılarını belirlemek oldukça önemlidir. Araştırmanın odak noktasını, tarihî Türk yazı dillerinin öğretiminde kontrollü yazma tekniğinin kullanılarak yazma becerilerinin de devreye sokulması ve gerçekleştirecekleri etkinliklerle birlikte tarihî Türk yazı dillerine karşı nasıl bir tutum geliştirecekleri oluşturmaktadır. Yapılması hedeflenen çalışmayla birlikte bu etkinliklerin hedef kitlede olumlu etkiler yaratacağı öngörülmektedir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum saptama araştırması şeklinde yapılacak, örneklemi/katılımcılar uygun örnekleme yöntemiyle Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği ana bilim dalında öğrenim gören ve Tarihî Türk Lehçeleri 1-2 derslerini almış olan 4. sınıf öğrencilerinden oluşacaktır. Çalışmanın bağımlı değişkeni tarihî Türk yazı dilleri hakkındaki öğrenci görüşleri, bağımsız değişkeni ise kontrollü yazma tekniğidir. Doküman incelemesi tekniğiyle, uzman görüşüne bağlı olarak açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak veri toplanacaktır. Çözümlemede içerik analizi yöntemi kullanılacak ve bu yönteme bağlı olarak öğrenci görüşleri her bir alt soru kapsamında önce kodlanacak daha sonra da uygun temalar çerçevesinde kategorize edilecektir. Aynı zamanda bunlar yüzde ve frekans değerleriyle birlikte nicel yolla da sunulacak; soruların güvenirliği için araştırmacı dışında iki uzman kişi tarafından daha kodlama ve kategorizasyon işlemi yapılacak, maddelerin güvenirliği için de uzman görüşüne başvurulacaktır.