Bağımlılık ve Suçla Mücadele Sürecinde Suça Sürüklenen Ergenlerin Rehabilitasyonu: Toplumsal Uyum Süreçlerinin Geliştirilmesinde Denetimli Serbestlik Uygulamalarının Etki Düzeylerinin İncelenmesi


Çalışkan A. (Yürütücü), Özcan N.

Diğer Resmi Kurumlarca Desteklenen Proje, 2023 - 2024

  • Proje Türü: Diğer Resmi Kurumlarca Desteklenen Proje
  • Başlama Tarihi: Nisan 2023
  • Bitiş Tarihi: Haziran 2024

Proje Özeti

Suç işleyen bireylerin yeniden suça başvurmamaları ve toplum içerisinde rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla suçlu davranışın ceza infaz sürecinde çözümlenmesini amaçlayan ve yargı reformlarından biri olarak kabul edilerek 2005 yılı ve devamında yapılandırılan denetimli serbestlik kurumu, Türk yargı sisteminin modern kurumlarından biri olarak kabul edilmektedir. Görece yeni olmakla birlikte kurumsal işleyişi ve ilgili normları tamamlanan Denetimli Serbestlik kurumunun suç türleri arasından uyuşturucu suçuyla mücadele kapsamında ayrı bir önemi olduğu değerlendirilmektedir. Uyuşturucu suçu ve türevleriyle ilgili suçlar kamusal düzen ve genel sağlığı olumsuz yönde etkilemelerinin yanında suçla mücadele anlayışını kamu kurumları ya da üçüncü sektör kuruluşlarının işbirliği içerisinde toplumu da ilgilendiren bir sürece yönlendirmekte, mücadele edilmesi gereken önemli bir toplumsal sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Denetimli serbestlik kurumu ise işlenen suçların toplum içerisinde ceza ve infazını öngören bir sistemi içerisinde barındırmaktadır. Diğer kamu kurum ve kuruluşları ile gönüllü sivil katılımı içeren bir ceza infaz pratiği olarak ortaya çıkan denetimli serbestlik faaliyetleri suçun kaynağında çözülmesini amaçlamaktadır. Bu çerçevede İzmir Denetimli Serbestlik Müdürlüğü bünyesinde uyuşturucu suçlarından dolayı haklarında denetimli serbestlik tedbiri bulunan ve suça sürüklenen ergenlerin toplumsal problemleri çözme becerilerinin süreç içinde gelişimini ölçmek amacıyla alan araştırması planlanmıştır. Araştırmanın amacı bir yıllık zaman süresinde denetimli serbestlik kurumuna yönlendirilen ergenlerin, denetimli serbestlik faaliyetleri sonunda ya da süresince sosyal ve bireysel gelişim süreçlerinin ölçülmesini planlanmaktadır. Söz konusu planlama içerisinde kişilik, sosyal çevre ve davranış süreçlerinin gelişimini içeren bir ölçek yardımıyla denetimli serbestlik faaliyetlerinin etki ve değişim düzeylerinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Nicel araştırma yöntemi esas alınarak problemli davranış ve nedenleri ile sosyal ve bireysel gelişim seyirlerinin ölçülmesinin planlandığı bir araştırma sistematiği ile boylamsal araştırma yapılması hedeflenmiştir. Araştırma’da Jessor, Turbin ve Costa (2004) tarafından geliştirilmiş olan Ergen Sağlığı ve Gelişimi Envanteri (Siyez ve Aysan, 2007) kullanılması planlanmaktadır. Araştırmanın deseni tarama araştırması olmakla birlikte suça sürüklenen ve haklarında denetimli serbestlik hükmü verilen ergenlerin sosyalizasyon süreçlerine katkı sağlayan faaliyetler sonucunda problemli davranış özelliklerinin değişim sürecinin ölçülmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın İzmir Denetimli Serbestlik Müdürlüğü bünyesinde gerçekleştirilmesi hedeflenmiş, suça sürüklenen ergenlerin sosyalleşmelerine katkı sağlayan faaliyetler sonucunda suçtan vazgeçme dinamiklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.