Akademik Veri Yönetim Sistemi
Ada E., Özyurt G., Keskinoğlu P., Selver M. A., Argüz Çildir D., Kemik K., et al.
TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2025 - 2026
Bu
projedeki amacımız günümüzde gittikçe artan
toplumsal şiddetin ergen ve çocuk çağda görülen bir türü olan akran zorbalığı
(AZ) ve akran zorbalığına uğrama ile birlikte bulunan öğrenme
güçlüğünün (ÖÖB) klinik verilerini ve
yapısal/fonksiyonel MR görüntüleme bulgularını
makine öğrenme ve derin öğrenme yöntemleri ile analiz etmektir. Yapısal ve fonksiyonel MR ile
zorbalığa uğrayan ve öğrenme güçlüğü olan çocukların beyinlerindeki değişimlerin
tanımlanması ve sosyal bilişe dair klinik veri
ölçümleri ile karşılaştırılarak birbirleri ile ilişkisi araştırılacaktır. Elde edilen çıktılar ile ileri düzey
tekniklerle (Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme) alınan sonuçlar daha geniş
ölçekli çalışmalara öncülük edecek ve AZ ve AZ-ÖÖB birlikteliğini önlemek için
kamu yararına kullanılabilecek verilere dönüşebilecektir.
ÖÖB’nin hangi beyin bölgelerinde hangi yolaklar üzerinden nasıl
değişikliklere neden olduğuna dair çok sayıda araştırma olmasına rağmen AZ’nın beyin fonksiyonlarını ve yapısını
nasıl değiştirdiğine dair daha açık bir tanımlama bulunmamaktadır. Bilebildiğimiz
kadarıyla literatürde ÖÖB’nin eşlik
ettiği AZ ile herhangi bir psikiyatrik komorbiditenin olmadığı AZ arasında tüm
beyin analizleri yapılarak ortak ve spesifik bir fark olup olmadığını inceleyen
araştırmaya rastlanmamıştır. ÖÖB’de klinik tanı güvenilirdir, ancak ÖÖB ve
AZ birlikteliğinde nörobiyolojik değişiklikler bilinmemektedir ve önlenmesi
için araştırılması gereklidir.
Önerilen proje konumuz çocuk ve ergenlerin önemli sorunu olan zorbalık
ve öğrenme güçlüğünde doğru ve hızlı tanı konulması ile sağlıklı ve kaliteli yaşam hedefine, zorbalık ve özgül öğrenme
bozukluğu nedeniyle eğitim dışı kalmanın önlenmesi ile nitelikli eğitim hedefine, zorbalık ve ÖÖB olan çocukların
eşitsizliğe uğramasının önlenmesi ile eşitsizliklerin
azaltılması hedefine katkı sağlanacaktır. Önerdiğimiz projede makine
öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemleri ile sağlık ve toplumsal yönü önemli olan
bu konuda doğru ve hızlı tanı konulması ile yeni Ar-Ge kararları kapsamında yapay zeka alanında bilimsel gelişmelere katkıda bulunacaktır.