Sefine Tersanesi İlave Alanı İçin Gemi Manevraları Risk Değerlendirmesi Modelleme Raporu

Diğer Özel Kurumlarca Desteklenen Proje, 2024 - 2025

Proje Türü: Diğer Özel Kurumlarca Desteklenen Proje
Başlama Tarihi: Aralık 2024
Bitiş Tarihi: Ocak 2025

Proje Özeti

Arma Planlama Harita Mimarlık İnş. LTD. 17 Eylül 2024 tarihli resmi yazısıyla, “Sefine tersanesi ilave alanı için Gemi Manevraları Risk Değerlendirmesi Modelleme Raporu hazırlanmasını talep etmiştir. Gelen talep doğrultusunda, Fakülte Yönetim Kurulunun 23 Eylül 2024 tarih ve 37/06 sayılı kararıyla, 2024/0013 sayılı protokol hazırlanmıştır. Protokoller kapsamında tarafların taahütleri doğrultusunda proje 23.09.2024 tarihinde başlamıştır. Rapor 17.01.2025 tarihinde teslim edilmiştir.

Projede, İzmit Körfezi ve çevresinde geçerli olan meteorolojik, oşinoğrafik ve topoğrafik koşulların, su üstü seyrine etki oluşturan objelerin, tesise komşu olan diğer kıyı yapılarının ve deniz trafiğinin modellendiği sanal bir manevra alanında, tesise ve komşu tesislere yanaşıp/ayrılması öngörülen gerçek gemilerin tip ve tonajına uygun matematik gemi modellerine, köprüüstü simülatörü ortamında manevra yaptırılması neticesinde elde edilen analitik verilere dayalı olarak, gemiler ile kıyı yapısı arasındaki etkileşimden kaynaklanan manevra risklerini tanımlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir.

Yukarıda tanımlanan amaç doğrultusunda, öncelikle sahanın meteorolojik durumu incelenmiştir. Planlar ve Liman Başkanlığı Ek1’de talep edilen büyüklükteki gemiler ve kritik manevralar referans alınarak 12 adet senaryo hazırlanmıştır. Uygun gemi modelleri ile çeşitli manevra simülasyon deneyleri yapılmıştır. Oluşturulan senaryolarda, bölgedeki meteorolojik şartlar uygulanarak tüm limitler zorlanmıştır. Çalışma için belirlenen gemi manevra deneyleri EK 3’de “Modelleme Yetkisi” sunulan Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi’nin “Köprüüstü Simulator Sisteminde” proje ekibi tarafından 25.12.2024 – 29.12.2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Modeleme çalışmalarında gerçekleştirilen manevra simülasyon deneylerine proje sahasında yetkilendirilmiş Kılavuz Kaptan Gürkan AKYÜZ katılmıştır. Deneyler sonucunda raporlama ekibi ve kılavuz kaptan her bir yanaşma yeri için tehlikeleri tanımlayarak risk değerlerini nümerik olarak belirlemişlerdir. Bu risk değerleri risk matrisine taşıyarak daha görülebilir hale getirmiştir.

Sonuç olarak, bu rapor yatırımcının talebi doğrultusunda hazırlanmış olup, sadece “seyir ve gemi manevralarının emniyeti” kapsamında köprüüstü simülatöründe gerçekleştirilen simülasyon deneylerinin analizlerini kapsamaktadır. Rapor, 4/4/1990 tarih ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu kapsamında, teklif imar planlarının onaylanmasına yönelik olarak “T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı” tarafından verilecek görüşlere dayanak teşkil etmesi amacıyla hazırlanmış olup, takdir ve karar yetkisi idareye ait olmak üzere aşağıdaki kanaatlere ulaşılmıştır.

Modelleme ekibi, gerçekleştirilen saha simülasyonu tasarımıyla, Sefine Tersanesi İlave Alanı için belirlenen yanaşma yerlerinde, gemi modelleri ve seçilen uygun römorkörlerin yardımıyla tüm meteorolojik şartları zorlayarak, yanaşma ve kalkış manevraları yapmış, bu sırada tehlikeleri tanımlanmış ve risklerini değerlendirmiştir. Yapılan risk değerlendirilmesi Sefine Tersanesi İlave Alanı yanaşma yerleri için tespit edilen tasarım gemileri için aşağıdaki tedbirler alındığı takdirde kabul edilemez düzeyde risk içermediği, komşu tesisler arasında kalan gemi manevra alanlarının denizde can, mal ve çevre emniyetini açısından uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte aşağıda sıralanan ek tedbirlerin dikkate alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

· 2 ve 3 numaralı iskeleler arasındaki basen, 80 metrelik darlığı nedeniyle manevra kısıtları oluşturmaktadır.

Basen içi boş iken veya 10 numaralı yanaşma yerinde iskelenin en kuzey ucuna teğet olacak şekilde LOA 200 metrelik gemi varken basen içine girip çıkabilecek en büyük geminin eni 26 metre olarak belirlenmiştir (3B).
10 numaralı yanaşma yerinde iskelenin en kuzey ucuna teğet olacak şekilde LOA 200 metrelik bir gemi ve aynı anda 7 numaralı yanaşma yerinde de B 26 metrelik gemi varken, basen içine emniyetle giriş-çıkış yapabilecek geminin eni B 18 metre olarak belirlenmiştir.
10 numaralı yanaşma yerinde LOA 200 metreden daha uzun bir gemi var ise genişliği 80 metre olan basen alanı daha da daralacaktır. Bu durumda basen içine emniyetle girip çıkacak geminin eni, 10 numaradaki gemiden geriye kalan net manevra koridorunun 3’te biri kadar olmalıdır. Öte yandan böyle bir durumda basen içi manevra emniyetini rahatlamak amacıyla 10 numaradaki geminin kaldırılması basen içi manevralar bittikten sonra tekrar yanaştırılması tavsiye olunur.

· 9 numaralı yanaşma yerine yapılacak manevralarda yanaşmış olan gemilerden geriye kalan manevra koridoruna emniyetle girip çıkacak geminin eni için 3B formülü kullanılabilir. Draft kısıtının 7 metre olması,

· 8 numaralı yanaşma yerine yapılacak manevralarda, yanaşmış olan gemilerden geriye kalan manevra koridoruna emniyetle girip çıkacak geminin eni için 3B formülü kullanılabilir. Draft kısıtının 7 metre olması,

· 7 numaralı yanaşma yerine yapılacak manevralarda basen içi boş ise veya “10” numaralı yanaşma yerinde iskelenin en kuzey ucuna teğet olacak şekilde LOA 200 metreden küçük gemi olması durumunda manevra yapacak geminin gemi eninin maksimum 26 metre olması. Draft kısıtının 7 metre olması,

· 11 Numaralı yaşama yerine yanaşacak olan geminin tam boyunun yanaşma yeri uzunluğunu geçmemesi tavsiye olunmaktadır. Öte yandan yanaşma yerinin bir ucu beton yapı ile sınırlanmıştır. İskele yapısı ile geminin arasında emniyetli bir mesafenin bırakılması gerekmektedir. Bu mesafe geminin uzunluğuna göre 20 ila 30 metre arasında değişmektedir (ROM). Sonuç olarak, tasarım gemisinin LOA 380 metre ile sınırlandırılmasının uygun olacağı, 7 metre draft kısıtının konması,

· 3 Numaralı yaşama yerinin her iki ucu da birer sabit yapı ile sınırlanmıştır. Buradaki sabit yapılarla tasarım gemisinin arasında bir emniyet mesafesinin bırakılması gerekmektedir. Sonuç olarak tasarım gemisini LOA 270 metre ile sınırlandırılmasının,

· Küçük Havuz bordasına (batı) tarafa gemi alınmaması,

· Manevralarda 15 Knot rüzgar tahdidinin konması,

gerektiği kanaatine varılmıştır.