Eski Türk Şiiri Metinlerinin Yapay Zeka Destekli Uygulamalarla Bestelenmesi ve Öğrenci Görüşlerinin Değerlendirilmesi


Sökmen İ., Altınkaya M.(Yürütücü), Yener O., Metin E.

TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2027

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Temmuz 2026
  • Bitiş Tarihi: Şubat 2027

Proje Özeti

Literatürde “Eski Türk şiiri” tabiriyle, daha ziyade İslam öncesi dönemde yaygın olan baş uyak geleneğiyle yazılmış şiirler kastedilmektedir. Bu şiirlerin yazıldığı tarihî Türk yazı dilleri günümüz Türkçesinden fonetik, morfolojik, leksikolojik ve semantik açıdan farklılıklar göstermektedir. Dolayısıyla öğrenciler bu metinleri okumada ve anlamlandırmada güçlükle karşılaşmaktadırlar. Bu bağlamda Eski Türk şiirinin daha kolay ve akıcı bir biçimde öğretilmesi eğitim ve öğretim süreçleri açısından büyük bir önem taşımaktadır.Günümüz teknolojilerinin hızla arttığı bir süreçte özellikle yapay zeka destekli beste çalışmaları giderek eğitimde kullanılmaya başlamıştır. Bu doğrultuda öğrencilere Eski Türk şiirini kavratmak, benimsetmek ve onların tutum ve algılarını belirlemek büyük bir öneme sahiptir. Eski Türk şiirine ait metinlerin yapay zeka destekli uygulamalarla birer besteye dönüştürülmesi ve öğrencilerin bu tür bestelenmiş şarkıları dinleyerek Eski Türk şiirine karşı nasıl bir tutum geliştireceği araştırmanın odak noktasını oluşturmaktadır ve yapılması hedeflenen çalışmayla birlikte bunun hedef kitlede olumlu etkiler yaratacağı öngörülmektedir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum saptama araştırması şeklinde yapılacak, örneklemi/katılımcılar uygun örnekleme yöntemiyle Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği ana bilim dalında öğrenim gören ve Tarihî Türk Lehçeleri 2 dersini almış olan 4. sınıf öğrencilerinden oluşacaktır. Çalışmanın bağımlı değişkeni Eski Türk şiiri hakkındaki öğrenci görüşleri, bağımsız değişkeni ise Eski Türk şiirine ait yapay zeka destekli besteler olacaktır. Doküman incelemesi tekniğiyle, uzman görüşüne bağlı olarak açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak veri toplanacaktır. Çözümlemede içerik analizi yöntemi kullanılacak ve bu yönteme bağlı olarak öğrenci görüşleri her bir alt soru kapsamında önce kodlanacak daha sonra da uygun temalar çerçevesinde kategorize edilecektir. Aynı zamanda bunlar yüzde ve frekans değerleriyle birlikte nicel yolla da sunulacak; soruların güvenirliği için araştırmacı dışında iki uzman kişi tarafından daha kodlama ve kategorizasyon işlemi yapılacak, maddelerin güvenirliği için de uzman görüşüne başvurulacaktır.