Multipl Sklerozlu Bireylerde Telerehabilitasyon Tabanlı Motor Imgeleme Egitiminin Agrı Üzerine Etkisinin Arastırılması
ÖZAKBAŞ S. (Yürütücü), Özdoğar A. T., Kahrama T.
TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2022 - 2023
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
- Başlama Tarihi: Haziran 2022
- Bitiş Tarihi: Haziran 2023
Proje Özeti
Multipl skleroz (MS) santral sinir sisteminin kronik, inflamatuar, demiyelinizan ve genellikle 20–30 yaş arasında ortaya çıkan ilerleyici nörolojik hastalıktır (McGinley vd., 2021). Multiple Sclerosis International Federation (2021) verilerine göre MS’in dünyada yaklaşık 2,8 milyon insanı etkilediği görülmektedir. Multiple Sclerosis International Federation (2021) verilerine göre dünyada MS yaygınlığına bakıldığında; Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Almanya, İtalya, İsveç ve İzlanda’danın, 100.000 kişide 200 üstünde prevelans ile en yüksek prevelansa sahip ülkeler olduğu bununla birlikte, 100.000’de 0,02-3 ile Güneydoğu Asya ve Orta Amerika ülkelerinin en düşük prevalansa sahip ülkeler arasında olduğu görülmektedir. MS’in Türkiye’de ki prevelansını inceleyen son araştırmalar (İstanbul, Kandıra, Geyve, Erbaa, Kars, Karabük ve Akçakoca) prevalansın 100.000 kişide 41.1 ila 101,4 arasında olduğunu göstermektedir (Türk-Börü vd., 2006; Türk-Börü vd., 2011; Alp vd., 2012; Türk-Börü vd., 2018). Yakın zamanda yapılan bu araştırmalar, Türkiye'nin MS prevelansının yüksek bir orana sahip olduğunu vurgulamaktadır. MS’li bireylerde sıklıkla görülen semptomlar arasında kas kuvvetinde azalma, denge ve koordinasyon bozuklukları, yürüme paternlerinde bozulmalar, ağrı, parestezi, monoküler görme kaybı, baş dönmesi ve vertigo sayılabilmektedir (Di Cara vd., 2019). Eşlik eden diğer semptom ve bulgular arasında ise yorgunluk, spastisite, ataksi, duyu kaybı, üriner inkontinans, depresyon ve daha birçok semptom ve bulgu bulunabilmektedir (Macías Islas ve Ciampi, 2019). Bu semptom ve bulgular MS’li bireylerin sağlığını bütüncül olarak etkilemekte olup bireylerde fiziksel, kognitif ve psikososyal yetersizliklere neden olmaktadır (Motl vd., 2009). Yürüme bozuklukları, yorgunluk ve ağrı MS’te en yaygın olarak görülen semptomlardandır (Zwibel, 2009).
Bu araştırmadan elde edilecek sonuçlar ile telerehabilitasyon tabanlı örtük ve açık motor imgeleme eğitiminin aşamalı olarak uygulandığı tedavi protokolünün MS’li bireylerde nöropatik, nosiseptif ve karışık tip ağrıları üzerindeki ve ağrı ile ilişkili yorgunluk, anksiyete, depresyon, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi gibi değişkenler üzerindeki etkinliği belirlenmiş olacaktır. Araştırma sonuçları MS’li bireyler ile benzer karakteristlikte ağrılı semptomları olan (nöropatik, nosiseptif ve karışık tip) bireyler içinde genellenebilecektir. Ayrıca araştırmadan elde edilen sonuçlar ağrılı bireylerin mobil cihazlarına indirip kullanabilecekleri, örtük ve açık motor imgeleme protokollerinin asenkron olarak yüklendiği, bireylerin ağrılı semptomlarını azaltacak uygulamaların geliştirilmesine öncü olacaktır.