Marmara Depoculuk Limanı İle Komşu Tesis M. Ereğli Opet Terminali Faz 3 Projesinin Gemi Manevraları Risk Değerlendirmesi Modelleme Raporu
Nas S. (Yürütücü), Zorba Y., Yurt A., Arslan E.
Diğer Özel Kurumlarca Desteklenen Proje, 2025 - 2025
- Proje Türü: Diğer Özel Kurumlarca Desteklenen Proje
- Başlama Tarihi: Ekim 2025
- Bitiş Tarihi: Aralık 2025
Proje Özeti
Proje kapsamında; Marmara Ereğlisi ve yakın
çevresinde geçerli olan meteorolojik, oşinografik ve topoğrafik koşullar,
su üstü seyrini etkileyen objeler, tesise komşu diğer kıyı yapıları ile
bölgedeki mevcut deniz trafiği dikkate alınarak sanal bir manevra alanı
oluşturulmuştur. Bu ortamda, tesise ve komşu tesislere yanaşma ve ayrılma
manevraları öngörülen gerçek gemi tip ve tonajlarına uygun matematiksel gemi
modelleri, köprüüstü simülatörü ortamında manevraya tabi tutulmuştur. Elde
edilen analitik veriler ışığında, gemiler ile kıyı yapıları arasındaki
etkileşimden kaynaklanabilecek manevra risklerinin tanımlanması ve
değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Bu amaç doğrultusunda öncelikle proje
sahasının meteorolojik koşulları ayrıntılı olarak incelenmiş, ilgili planlar
değerlendirilmiş ve Marmara Depoculuk A.Ş. tarafından talep edilen gemi
boyutları ile kritik manevralar esas alınarak 11 adet senaryo oluşturulmuştur. Belirlenen uygun gemi
modelleri kullanılarak manevra simülasyon deneyleri gerçekleştirilmiş;
senaryolarda bölgeye özgü meteorolojik koşullar uygulanarak sistem sınırları
ve operasyonel limitler zorlanmıştır.
Çalışma kapsamında belirlenen gemi manevra
deneyleri, EK-3’te “Modelleme Yetkisi” sunulan Dokuz Eylül Üniversitesi
Denizcilik Fakültesi’ne ait Köprüüstü Simülatör Sisteminde, proje ekibi
tarafından 31 Ekim – 4 Kasım 2025 tarihleri arasında
gerçekleştirilmiştir. Modelleme sürecine, proje sahasında yetkilendirilmiş Kılavuz
Kaptan Ege TÜRK katılım sağlamıştır. Deneyler sonucunda, raporlama ekibi ve
kılavuz kaptan tarafından her bir yanaşma bölgesi için tehlikeler tanımlanmış,
riskler nümerik olarak hesaplanmış ve elde edilen risk değerleri risk
matrisi yardımıyla görselleştirilmiştir.
Sonuç olarak bu rapor, yatırımcı talebi
doğrultusunda hazırlanmış olup; yalnızca seyir ve gemi manevralarının
emniyeti kapsamında köprüüstü simülatöründe gerçekleştirilen simülasyon
deneylerinin analizlerini içermektedir. Çalışma, 04.04.1990 tarihli ve 3621
sayılı Kıyı Kanunu kapsamında teklif imar planlarının onaylanmasına yönelik
olarak T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından verilecek
görüşlere dayanak oluşturması amacıyla hazırlanmıştır. Nihai takdir ve karar
yetkisi idareye ait olmak üzere, yapılan değerlendirmeler sonucunda aşağıda
belirtilen kanaatlere ulaşılmıştır.
Modelleme ekibi, Marmara
Depoculuk Limanı ve M. Ereğli Opet Terminali Faz 3 Projesi için
tanımlanan tasarım
gemisinin manevraları ve komşu rıhtımlardaki yanaşma yerlerindeki gemi
manevralarına olan etkilerini incelemiştir İş verenin test edilmesini istediği gemi modelleriyle tüm meteorolojik
şartları zorlayarak, yanaşma ve kalkış manevraları yapmış, bu sırada
tehlikeleri tanımlamış ve risklerini değerlendirmiştir. Yapılan risk
değerlendirilmesi sonucunda aşağıda sıralanan tedbirler alınmak kaydıyla
projenin kabul edilemez düzeyde risk içermediği tespit edilmiştir.
·
Marmara Depoculuk Limanı
ve M. Ereğli Opet Terminali Faz 3 Projesi için tanımlanan
tasarım gemilerinin hem kendi manevraları hem de komşu tesislerde yapılacak
manevralarda kabul edilemeyecek düzeyde risk içermediği,
·
Marmara Depoculuk Limanı
manevralarının mevcut yaklaşımının değiştirilmesi, Şekil 2.6’da gösterildiği
gibi yeni bir manevra yaklaşım planı gerektiği,
·
Açık
denizde çalışması gereken römorkörlerin en az 1,5 m dalga yüksekliğinde
çalışabilecek bir yapıda olması gerekmektedir. Ayrıca, dalga yüksekliğinin 1,5
m’ye ulaştığı durumlarda bağlamış durumdaki römorkör halatına ani ve aşırı
yüklerin binerek kesme tehlikesi bulunmaktadır. Bu nedenle seçilecek olan
römorkörlerin halat gerilimini ayarlayabilir ve tambur üzerinden idare
edilebilir özellikte olması ve 1,5 metreden yüksek denizlerde manevra
yapılmaması,
·
Terminale
doğru dik yaklaşımları kontrol edebilmek amacıyla başta ve kıçta bağlı
durumdaki 2x60 ton çekme kuvvetindeki her-yön tipindeki römorkörlerin
kullanılması,
·
Yaklaşım
sırasında sancak bordadan gelmesi muhtemel akıntının sürükleme tehlikesine
karşı Faz 3’deki gemiden olan yaklaşık 220 metrelik emniyet açıklığının
korunması,
gerektiği
kanaatine varılmıştır.