Deneysel Proliferatif Vitreoretinopati Hayvan Modelinde İntravitreal Transforme edici büyüme faktör-beta İnhibitörü (SB431542) Uygulamasının Kontraktil Fibroselüler Membran Gelişimini Önlemede Etkinliğinin Araştırılması

KOÇAK N. (Yürütücü), BARUT SELVER Ö., YAMAN B., GÜZEL A., ERATILGAN N. F., KAPLAN A.

2025 - 2026

Başlama Tarihi: Temmuz 2025
Bitiş Tarihi: Temmuz 2026

Proje Özeti

Proliferatif vitreoretinopati (PVR), vitreus içine hücre göçü ve proliferasyonu, periretinal fibrosellüler membranlar ve intraretinal fibrozis gelişmesi ile karakterizedir. PVR gelişimi, yırtıklı retina dekolmanı sonrasında % 5-10 oranında bildirilmektedir ve cerrahi başarısızlığın en önemli nedenidir. PVR’de istenmeyen membranların oluşumunda çeşitli sitokinler, büyüme faktörleri ve hücreler rol oynamaktadır. Özellikle retina pigment epitel (RPE) hücrelerinin fibroblast/makrofaj benzeri hücrelere dönüşerek retina dekolmanını önlemek amacıyla kontraktil fibroselüler membranlar oluşturmaları temel patofizyolojiyi oluşturmaktadır. PVR’ın tedavisine vitreoretinal cerrahi uygulanmakta olup cerrahi sonrası tekrar PVR gelişimi de ironik olarak sık karşılaşılan bir komplikasyondur. Bu nedenle PVR tedavisinde patofizyolojiye etkin tedavi modalitelerinin geliştirilmesi kritik önem taşımaktadır. Bu amaçla birçok molekül literatürde kullanılmış olup halen tam etkin bir yöntem tanımlanamamıştır. TGF Transforming Growth Factor-β (TGF-β) süper ailesinin üyeleri, yaş tip YBMD, korneal inflamasyon ve doku hasarı sonrası gelişen fibrozis dahil olmak üzere çeşitli oküler patolojilerde rol oynamaktadır. TGF-β ailesi üyelerinin epitelyal, endotelyal, hematopoetik, nöral hücreler ve bazı mezenkimal hücre tipleri üzerinde önemli bir antiproliferatif etki gösterdiği bilinmektedir. TGF-β1, TGF-β2, TGF-β3, aktivin A ve inhibin dahil olmak üzere bu ailenin çeşitli üyeleri oküler dokuda eksprese edilir. TGF-β ailesi üyeleri vitreoretinopati ve proliferatif diyabetik retinopatide (PDR) proliferatif membranlarda aşırı eksprese edilir. TGF-β ailesi blokajı ile PVR’nin baskılanacağı öngörülse de literatürde bunu araştıran çok kısıtlı sayıda araştırma mevcut olmakla beraber intravitrel uygulamanın PVR gelişimini önlemedeki etkinliğini tanımlayan çalışma ise bulunmamaktadır. Bu çalışmada amaç yukarıda belirtildiği gibi, deneysel PVR tavşan modelinde modelinde TGF β inhibitörü olan SB431542’nin intravitreal uygulamasının kontraktil fibroselüler membran gelişimini önlemede etkinliğini tanımlamaktır.