Erik Erikson'un gelişim kuramı ve 2000 sonrası animasyon sinemasında ergen karakterlerin temsili
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Film Tasarımı Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAĞMUR TÜRKAN ÇETİNKAYA
Danışman: Sabire Soytok
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanoğlunun görüntüye bir devinim kazandırma arzusu günümüzde birçok sanatın öncüsü olmuştur. Sinema ve animasyon sanatları bu arzunun sonucunda meydana gelmiş ve günümüzün en önemli sanat disiplinlerinden ve eğlence araçlarından birisi haline gelmiştir. Ancak 2000'li yıllara gelindiğinde hızla gelişen teknoloji sayesinde animasyon filmler sadece çocuklar için değil; ergenlik ve gençlik dönemindeki bireylerin de ilgisini çekebilecek psikolojik temaların işlendiği üretimlere de yer vermeye başlamıştır. Bu filmler, psikolojik temelli araştırmaların ve analizlerin önünü açmış ve filmlerin ana karakterleri üzerinden kültürel ve kimliksel farklılıkları tespit etme olanağı sunmuştur. Bu tez çalışması içerisinde 2000 yılı sonrasında animasyon film üreten Amerika Birleşik Devletleri (Hollywood) ve Avrupa'daki öncü animasyon stüdyolarının (Disney, Pixar, DreamWorks, Blue Sky, Illumination, Laika; Aardman Animations, Cartoon Saloon, Les Armateurs, nWave Pictures vb.) ürettiği animasyon filmler, teknik, tematik, temsiliyet ve karakter psikolojilerine yaklaşımları çerçevesinde analiz edilmiştir. Buradan yola çıkılarak film anlatısının en önemli unsurlarından biri olan ana karakterlerin yaşı, cinsiyeti, kültürleri, ideolojileri ve kimliksel dönüşümleri iki önemli film üretim merkezi olan Avrupa ve Amerika'daki animasyon stüdyolarının arasındaki farklar ortaya koyulmuştur. Tez çalışmamız iki üretim merkezi arasındaki eserlerin analizini yaparken kavramsal olarak Erik Erikson'un "Psikososyal Gelişim Kuramı" içindeki ergenlik evresini ele alarak, ergenlik döneminde kimlik inşası ve kimlik krizi gibi sorunlarla uğraşan bireylerin animasyon filmlerde nasıl yansıtıldığını ve bu yansımaların ülkeye, kültüre, sınıfsal duruma, ideolojiye veya cinsiyete göre nasıl farklılıklar gösterdiğini, bu farklılıkların sadece hikayesel anlamda değil; aynı zamanda animasyon yapım tekniklerine de yansıdığını gözler önüne sermiş ve buradan bilimsel bir analiz yapabilmek adına veriler sunmuştur.